National and Kapodistrian University of Athens
Θέατρο, Εφηβεία και Τρίτη Ηλικία. Διαγενεακές συναντήσεις μέσω Θεατρικών Πρακτικών.
Abstract
dc:descriptionΗ παρούσα διπλωματική εργασία εστιάζει στη δυναμική της θεατρικής αγωγής ως εργαλείο διαγενεακής προσέγγισης, με έμφαση στην ανάπτυξη ενσυναίσθησης στους εφήβους απέναντι στα ζητήματα του γήρατος. Ως κύριο ερευνητικό εργαλείο επιλέχθηκε η δημιουργία ειδικού εργαστηρίου, επιλογή που προέκυψε μετά από προσεκτική ανάλυση και συνεννόηση με την επιβλέπουσα, καθώς προσφέρει τη δυνατότητα πρακτικής εφαρμογής και άμεσης παρατήρησης των θεατρικών μεθόδων. Το εργαστήριο αυτό, που απευθύνθηκε σε μαθητές Λυκείου, διερεύνησε πρακτικές θεατρικής αγωγής που – παρότι δεν συμπεριέλαβαν τη φυσική παρουσία ηλικιωμένων, σχεδιάστηκαν με βάση την προσομοίωση της διαγενεακής επαφής και την ενεργητική ανάδειξη των σχέσεων μεταξύ των γενεών. Οι κύριοι στόχοι αυτής της μελέτης είναι οι εξής: Πρώτον, να τεκμηριωθεί η θεατρική μέθοδος ως ένα αποτελεσματικό εργαλείο για τη μείωση των προκαταλήψεων, εν προκειμένου όσον αφορά την τρίτη/τέταρτη ηλικία. Δεύτερον, να αξιολογηθεί η επίδραση του συγκεκριμένου εργαστηρίου στην κοινωνική ευαισθητοποίηση των νέων συμμετεχόντων. Τρίτον, να αναδειχθεί ο ρόλος του θεάτρου ως εφαλτήριο συμβολής στην ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής μεταξύ διαφορετικών ηλικιακών ομάδων. Η γενικότερη πεποίθησή μου για το θέατρο και την θεατρική εμπειρία ως μέσο ενίσχυσης της ανθρωπιάς και της ευσπλαχνίας αποτέλεσε κυρίαρχη ώθηση και βασική έμπνευση για την παρούσα εργασία. Ταυτόχρονα, η προσπάθειά μου να διατυπώσω με ακρίβεια το θέμα της εργασίας, συνέπεσε με την συμμετοχή μου ως ηθοποιός στην παράσταση Ο Νιλς Χόλγκερσον, η Λιλίκα και τα 4 Πι. Η παράσταση παρουσίαζε με ποιητικό και αλληγορικό τρόπο τις δύο ακραίες ηλικιακές ομάδες και τη συνύπαρξή τους σε ένα κοινό ίδρυμα. Το γεγονός αυτό με ωφέλησε σημαντικά στην διατύπωση του θέματος και της συνολικής επιτέλεσης της παρούσας εργασίας. Συνδυαστικά, κατέληξα στη στοχευμένη προσπάθεια θεατρικής δράσης και έρευνας, με στόχο την ένωση έφηβων και ηλικιωμένων μέσα από το θέατρο. Αρχικά, ξεκίνησα με τη μελέτη βιβλίων που καταπιάνονται με άτομα των δύο αυτών ηλικιακών κατηγοριών. Στη συνέχεια, ερεύνησα προγράμματα και δράσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό, στα οποία συμμετείχαν και συνεργάζονταν άτομα και από τις δύο γενιές. Ως τελευταίο βήμα, αναζήτησα τρόπους με τους οποίους ηθοποιοί και εμψυχωτές δίνατε να συνδέσουν τους νέους με τους ηλικιωμένους. Παράλληλα, και επειδή συμμετείχα σε μια παράσταση που αφορούσε τις ηλικιακές ομάδες εφήβων και ατόμων τρίτης ηλικίας, παρακολούθησα θεατρικά έργα που η θεαματική τους φώτιζε τη σχέση και την αλληλεπίδραση μεταξύ νέων και ηλικιωμένων. Όλες οι παραπάνω εργασίες πραγματοποιήθηκαν με διπλό στόχο. Πρώτων, την κατανόηση και τη καταγραφή του πώς και εάν το θέατρο και η θεατρική αγωγή μπορούν να γεφυρώσουν το χάσμα μεταξύ μαθητών λυκείου και ατόμων της τρίτης και τέταρτης ηλικίας, και δεύτερον, την σχεδίαση ενός εργαστηρίου που όχι μόνο θα κατόρθωνε τα επιθυμητά αποτελέσματα, αλλά θα προξενούσε ιδιαίτερο ενδιαφέρον σε νέους συμμετέχοντες. Αυτή η θεωρητική και πρακτική προετοιμασία οδήγησε στη δημιουργία ενός εργαστηρίου θεατρικής αγωγής, το οποίο υλοποιήθηκε με μαθητές Α' Λυκείου στην Αθήνα υπό δική μου καθοδήγηση. Το εργαστήριο αυτό αποτέλεσε πυρήνα της έρευνας, με βασικό στόχο την διερεύνηση του ρόλου του θεάτρου ως μέσου διαλόγου, επικοινωνίας και ενδυνάμωσης των διαγενεακών σχέσεων. Παρόλο που τα άτομα της τρίτης ηλικίας δεν ήταν σωματικά παρόντα, η κεντρική προτεραιότητα παρέμεινε: οι νέοι να αναπτύξουν ενσυναίσθηση και να αφουγκραστούν, μέσω της θεατρικής διαδικασίας, τις εμπειρίες, τις ανησυχίες και τις ελπίδες της ηλικιωμένης γενιάς. Μέσα από αυτή την εμπειρία, επιδιώχθηκε να εξεταστεί πώς η θεατρική αγωγή μπορεί να λειτουργήσει ως ιδανικό πλαίσιο διαγενεακής επικοινωνίας. Η έρευνα επικεντρώθηκε κυρίως στα οφέλη για τους νέους, είναι όμως σημαντικό να σημειωθεί ότι μια πλήρης διαγενεακή αλληλεπίδραση θα προσέφερε εξίσου σημαντικά οφέλη και στους ηλικιωμένους. H επαφή με τη νεανική ενέργεια, τη δημιουργικότητα και τις σύγχρονες προοπτικές μπορεί να αναζωογονήσει την ψυχολογική ευεξία των ηλικιωμένων, να ενισχύσει τη γνωστική τους ευελιξία και να τους βοηθήσει να παραμείνουν ενεργά μέλη της κοινωνίας. Τα ευρήματα υπογραμμίζουν ότι η θεατρική πράξη μπορεί να μετριάσει αποτελεσματικά το φαινόμενο της κοινωνικής απομόνωσης μεταξύ γενεών. Λειτουργώντας ως γέφυρα επικοινωνίας, το θέατρο ενθαρρύνει τη διαρκή αλληλεπίδραση, προάγει την αίσθηση της κοινότητας και καλλιεργεί την αλληλεγγύη, οδηγώντας σε μια πιο ολοκληρωμένη κατανόηση των διαφορετικών ηλικιακών ομάδων και των αναγκών τους.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Παπαθεοδώρου Ελένη
- Papatheodorou Eleni
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:5326044