National and Kapodistrian University of Athens
Η αξιοποίηση των Νέων Γραμματισμών στη Θρησκευτική Εκπαίδευση
Abstract
dc:descriptionΗ σύγχρονη πολυπολιτισμική και πολυθρησκευτική πραγματικότητα της ελληνικής κοινωνίας, σε συνδυασμό με την ταχεία ανάπτυξη της πληροφορίας και των νέων τεχνολογιών, αναδεικνύει σημαντικά ζητήματα και προκλήσεις στη θρησκευτική εκπαίδευση του ελληνικού δημοτικού σχολείου, ιδιαίτερα ως προς την αντιμετώπιση της θρησκευτικής ποικιλομορφίας, την καλλιέργεια πλουραλιστικής συνείδησης και την αξιοποίηση σύγχρονων παιδαγωγικών και τεχνολογικών εργαλείων. Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η διερεύνηση του τρόπου με τον οποίο το σχολικό εγχειρίδιο των Θρησκευτικών της Γ΄ Δημοτικού και το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών ενσωματώνουν τους νέους γραμματισμούς (πολυτροπικός, κριτικός, ψηφιακός, πολιτισμικός) και τις ΤΠΕ. Τα κεντρικά ερευνητικά ερωτήματα εστιάζουν: (1) στον βαθμό ενσωμάτωσης πολυτροπικών και ψηφιακών στοιχείων στο εγχειρίδιο, (2) στην παρουσία και αξιοποίηση των νέων γραμματισμών, (3) στην προβολή της θρησκευτικής ποικιλομορφίας και (4) στις δυνατότητες προτάσεων βελτίωσης για τη θρησκευτική εκπαίδευση. Μεθοδολογικά, η έρευνα στηρίχθηκε σε θεωρητική και βιβλιογραφική ανασκόπηση, καθώς και σε ποιοτική-ποσοτική ανάλυση περιεχομένου του ισχύοντος σχολικού εγχειριδίου και του Προγράμματος Σπουδών. Η ανάλυση περιλάμβανε συστηματική κωδικοποίηση κειμένων, εικόνων και δραστηριοτήτων, με στόχο την αποτύπωση των πολυγραμματισμών και των παιδαγωγικών αξιών που προωθούνται. Τα ευρήματα καταδεικνύουν ότι το εγχειρίδιο υιοθετεί κυρίως παραδοσιακή και ομολογιακή με περιορισμένη αξιοποίηση πολυτροπικών στοιχείων και μικρή έμφαση στους νέους γραμματισμούς. Η θρησκευτική ποικιλομορφία παρουσιάζεται περισσότερο έμμεσα, ενώ παρατηρείται περιορισμένη ενσωμάτωση ψηφιακών μέσων και ΤΠΕ. Το Πρόγραμμα Σπουδών, παρόλο που περιλαμβάνει στόχους που θα μπορούσαν να συνδεθούν με τους νέους γραμματισμούς και την πλουραλιστική κατανόηση, χρειάζεται πιο έντονη παρουσία στο σχολικό εγχειρίδιο. Με βάση τα ευρήματα, προτείνονται: (α) η δημιουργία νέου πολυτροπικού και ψηφιακά εμπλουτισμένου διδακτικού υλικού, ώστε οι μαθητές/μαθήτριες να έχουν πρόσβαση σε ποικιλία μορφών γνώσης, να εξοικειώνονται με ψηφιακά εργαλεία και να καλλιεργούν δεξιότητες κριτικής και πολυτροπικής ανάγνωσης· και (β) η ένταξη στοχευμένων επιμορφωτικών προγραμμάτων για τους εκπαιδευτικούς, προκειμένου να ενισχυθεί η παιδαγωγική τους ικανότητα στην εφαρμογή πολυγραμματισμών και ψηφιακών μεθόδων. Οι προτάσεις αυτές είναι αναγκαίες, καθώς η τρέχουσα έλλειψη πολυτροπικού και ψηφιακού περιεχομένου περιορίζει την ενεργή συμμετοχή, τη διαπολιτισμική κατανόηση και την ανάπτυξη δεξιοτήτων του 21ου αιώνα στους/στις μαθητές/μαθήτριες, ενώ η επιμόρφωση των εκπαιδευτικών εξασφαλίζει την αποτελεσματική εφαρμογή του ανανεωμένου υλικού και τη βιωσιμότητα των παιδαγωγικών αλλαγών.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- ΤΣΕΚΛΕΡΗ ΔΗΜΗΤΡΑ
- TSEKLERI DIMITRA
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:5375836