Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Το ηδονοβλεπτικό βλέμμα ως στρατηγική πειθούς και μηχανισμός ελέγχου της σεξουαλικής ηθικής σε αττικούς δικανικούς λόγους

Abstract

dc:description

Η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά τη χρήση του ηδονοβλεπτικού βλέμματος σε επιλεγμένες μελέτες περιπτώσεων (Αἰσχ. 1, [Δημ.] 59, Δημ. 19). Αντλώντας το θεωρητικό υπόβαθρό της κυρίως από τη λακανική ψυχανάλυση και τη φεμινιστική θεωρία του κινηματογράφου, υποστηρίζει ότι η ηδονοβλεπτική τεχνική συνιστά τόσο πρωτεύουσα όσο και συμπληρωματική στρατηγική πειθούς, μέσω της οποίας οι ρήτορες επιχειρούν να πείσουν τους δικαστές. Τα νομικά και αποδεικτικά κενά της επιχειρηματολογίας ωθούν τους ομιλητές να αναζητήσουν τους μάρτυρες στο ακροατήριό τους, μολονότι αυτό αδυνατεί να επιβεβαιώσει τα αφηγούμενα γεγονότα. Η ενεργοποίηση του ηδονοβλεπτικού βλέμματος παρακάμπτει αυτό το εμπόδιο και προσφέρει στους ακροατές την εντύπωση της απρόσκοπτης πρόσβασης στην ιδιωτική −και ιδιαίτερα στη σεξουαλική− ζωή των κατηγορουμένων. Επιπλέον, οι φαινομενικοί ηθικοί φραγμοί του ομιλητή επιτρέπουν μόνο υπαινικτικές και ευφημιστικές διατυπώσεις, ενισχύοντας έτσι τη φαντασία του ακροατηρίου. Η εργασία αναδεικνύει επίσης την έμφυλη διάσταση αυτής της διαδικασίας. Η προνομιακή θέση των ρητόρων ως αποκλειστικών κατόχων προνομιακών πληροφοριών τούς επιτρέπει να επιβάλλουν στους αντιπάλους τους πατριαρχικά κατασκευασμένες ταυτότητες, στερώντας τους ταυτόχρονα την αυτόνομη φωνή. Το χάσμα ισχύος που προκύπτει ανάμεσα στο ομιλούν υποκείμενο και τα σιωπηλά αντικείμενα του βλέμματος ενισχύει τόσο την ηδονοβλεπτική θέαση όσο και την έμφυλη ιεραρχία που διατρέχει τον αθηναϊκό δικανικό λόγο. Ωστόσο, η ανταπόκριση του ακροατηρίου σε αυτή την ιδιάζουσα στρατηγική κατηγορίας δεν είναι δεδομένη. Προκειμένου να εξασφαλίσουν την επιθυμητή ετυμηγορία, οι ρήτορες κατασκευάζουν εντός των λόγων τους δύο τύπους εσωτερικών ακροατηρίων, των οποίων οι στάσεις προβάλλονται ως παράδειγμα προς μίμηση και αποφυγή αντίστοιχα. Έτσι, το εξωτερικό ακροατήριο αντιλαμβάνεται την κοινωνικά προσδιορισμένη βαρύτητα της απόφασής του· εάν το ηδονοβλεπτικό βλέμμα προκαλεί όχι μόνο ενδιαφέρον, αλλά και απόλαυση λόγω της δυνητικής συμμετοχής των δικαστών στις αφηγούμενες σκηνές, η δημόσια φύση της δικαστικής διαδικασίας τους στρέφει τελικά προς την αποστροφή και την αηδία. Με τον τρόπο αυτό, αποδεικνύεται πως η κοινωνική, όπως και η σεξουαλική, δυναμική αποτελεί στο μεγαλύτερο βαθμό ζήτημα εξουσιαστικής υπεροχής.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ
  • KONSTANTINIDI PANAGIOTA

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:5412296

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗ ΠΑΝΑΓΙΩΤΑ; KONSTANTINIDI PANAGIOTA. Το ηδονοβλεπτικό βλέμμα ως στρατηγική πειθούς και μηχανισμός ελέγχου της σεξουαλικής ηθικής σε αττικούς δικανικούς λόγους. 2026. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5412296