National and Kapodistrian University of Athens
Bordering politics in Greece : Securitization, exclusion and surveillance with the dimension of mobility at the borders.
Abstract
dc:descriptionΗ παρούσα εργασία εξετάζει την πολιτική, νομική και τεχνολογική αρχιτεκτονική της διαχείρισης των συνόρων και της μετανάστευσης στην Ελλάδα, εντός του ευρύτερου ευρωπαϊκού πλαισίου. Συγκεκριμένα, εστιάζει στο πώς η ασφαλειοποίηση (securitization) και ο αποκλεισμός εφαρμόζονται στην πράξη μέσω της υφιστάμενης νομοθεσίας, των διοικητικών πρακτικών και των ψηφιακών υποδομών, και στο πώς αυτά επηρεάζουν τα δικαιώματα και τις βιωματικές εμπειρίες των μεταναστών και των προσφύγων. Η έρευνα θέτει τρία ερωτήματα: (1) πώς οι λογικές ασφαλειοποίησης δομούν τις σύγχρονες πρακτικές διαχείρισης των συνόρων στην Ελλάδα, (2) πώς αυτές οι συνοριακές πρακτικές βιώνονται, αποτελούν αντικείμενο διαπραγμάτευσης και σωματοποιούνται από τους μετανάστες που υπόκεινται σε αυτές, και (3) πώς η δημοσιογραφική κάλυψη του ναυαγίου της Πύλου διαμόρφωσε τον δημόσιο και πολιτικό λόγο γύρω από τη μετανάστευση και την κρατική ευθύνη. Μεθοδολογικά, η έρευνα υιοθετεί έναν συνδυασμό βιβλιογραφικής ανασκόπησης, νομικής ανάλυσης, ερευνητικών ρεπορτάζ, ανάλυσης του μιντιακού λόγου και ποιοτικής ανάλυσης καταγεγραμμένων μαρτυριών, παράλληλα με τη μελέτη περίπτωσης (case study) του ναυαγίου της Πύλου. Πλαισιώνει την ελληνική διακυβέρνηση των συνόρων εντός των πρωτοβουλιών εξωτερίκευσης (externalization) της ΕΕ, μέσω της εφαρμογής των κριτικών σπουδών των συνόρων, της βιοπολιτικής, της ποινικοποίησης της μετανάστευσης (crimmigration) και της θεωρίας της ασφαλειοποίησης. Εννοιολογικά, η διατριβή οργανώνεται γύρω από τρεις διαστάσεις: (α) τις συνοριακές πρακτικές, συμπεριλαμβανομένων των επαναπροωθήσεων (pushbacks), των παράνομων μεταφορών, της διαχείρισης με επίκεντρο την κράτηση και των επιχειρήσεων θαλάσσιας επιβολής του νόμου, (β) τις ψηφιακές υποδομές που επεκτείνουν την επιτήρηση στη στεριά, τη θάλασσα και τον διοικητικό χώρο, και (γ) την υπόθεση της Πύλου και τη διαμόρφωση του ζητήματος από τα μέσα ενημέρωσης. Βάσει των ευρημάτων, οι σύγχρονες συνοριακές πρακτικές λειτουργούν σε νομικά «γκρίζες» ζώνες, παρακάμπτοντας ή αποδυναμώνοντας τις καθιερωμένες προστασίες των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Οι επαναπροωθήσεις, η κράτηση και οι θαλάσσιες αναχαιτίσεις παραβιάζουν τις αρχές της μη επαναπροώθησης (non-refoulement), την απαγόρευση των ομαδικών απελάσεων, καθώς και τα δικαιώματα των μεταναστών στην ιδιωτική ζωή και στην πραγματική προσφυγή (effective remedy), όπως αυτά ορίζονται από το ενωσιακό και το διεθνές δίκαιο. Η κάλυψη από τα μέσα ενημέρωσης ενισχύει αυτές τις δυναμικές, παρουσιάζοντας τους μετακινούμενους πληθυσμούς ως απειλές για την ασφάλεια, επηρεάζοντας την κοινή γνώμη και αποτρέποντας τη λογοδοσία για τις κρατικές ενέργειες. Προβάλλεται το επιχείρημα ότι το ταξίδι των ανθρώπων για αναζήτηση ασφάλειας εντός και εκτός της ΕΕ διακόπτεται συχνά από στάσεις και επανεκκινήσεις, κατά τη διάρκεια των οποίων έρχονται αντιμέτωποι με ένα ή περισσότερα από τρία είδη συνοριακών πρακτικών: τη σκλήρυνση των συνόρων, την επέκταση των συνόρων και τις επαναπροωθήσεις. Η διατριβή καταλήγει υποστηρίζοντας ένα πλαίσιο δικαιωμάτων με επίκεντρο τον μετανάστη, θεμελιωμένο στα ανθρώπινα δικαιώματα, τη λογοδοσία και τη συμμετοχική εποπτεία. Ένα πλαίσιο αυτού του τύπου απαιτεί νομικά δεσμευτικές διασφαλίσεις για την προστασία των μεταναστών και των προσφύγων, κατοχυρωμένα δικαιώματα στην πληροφόρηση και δυνατότητα προσβολής των αποφάσεων που τους αφορούν, καθώς και τη θεσμοθετημένη συμμετοχή της κοινωνίας των πολιτών και των πληττόμενων κοινοτήτων στην παρακολούθηση, αξιολόγηση και διαμόρφωση των πρακτικών που επηρεάζουν τη ζωή τους.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Αλαφογιάννη Αικατερίνη
- Alafogianni Aikaterini
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- English
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:5412361