Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Analgesia and sedation for expectant patients in the field: a scoping review

Abstract

dc:description

Η αντιμετώπιση του πόνου και της δυσφορίας συνιστά θεμελιώδη ηθική πρακτική σε έκτακτες καταστάσεις και περιβάλλοντα με περιορισμένους πόρους. Ιδίως κατά τη διάρκεια συμβάντων μαζικών απωλειών (ΣΜΑ) απαιτείται η εφαρμογή προτύπων διαχείρισης κρίσης και διαλογής ασθενών κατηγορίας Τ4/χαμηλού προσδόκιμου (expectants). Παρότι οι διαθέσιμοι πόροι σε τέτοιες περιστάσεις κατανέμονται με στόχο τη μεγιστοποίηση της συνολικής επιβίωσης, παραμένει επιτακτική η ανάγκη παροχής ανακουφιστικής φροντίδας και διασφάλισης της αξιοπρέπειας των ασθενών. Σκοπός της παρούσας ανασκόπησης είναι η συγκέντρωση και αξιολόγηση δεδομένων από μελέτες με μεγάλη ετερογένεια, σχετικά με τα μέτρα ανακούφισης ασθενών κατηγορίας Τ4 σε προνοσοκομειακό περιβάλλον, σε συνθήκες πολέμου και σε συμβάντα μαζικών απωλειών. Η παρούσα μελέτη διεξήχθη βάση του προτύπου PRISMA-ScR και συμπεριέλαβε 19 πηγές σχετικές με την ιατρική των καταστροφών, τη στρατιωτική ιατρική και την ανακουφιστική φροντίδα. Τα ευρήματα αναδεικνύουν ότι, σε συμβάντα μαζικών απωλειών, η ανακουφιστική φροντίδα συνιστά ελάχιστη ηθική υποχρέωση. Η διαχείριση των ασθενών χαμηλού προσδόκιμου επηρεάζεται σημαντικά από την έλλειψη ιατρικών πόρων και το φαινόμενο της ιατρικής ματαίωσης. Η αναλγησία αποτελεί τη συνηθέστερη σύσταση. Στρατιωτικά πρωτόκολλα και κατευθυντήριες οδηγίες συνιστούν τη χρήση ενδοπαριακής κιτρικής φαιντανύλης (OTFC) και κεταμίνης, ενώ η κεταμίνη προτείνεται ιδιαίτερα σε ασθενείς με επιβαρυμένη κλινική εικόνα. Για σοβαρά και ανθεκτικά συμπτώματα τελικού σταδίου, η καταστολή με μιδαζολάμη ή κεταμίνη θεωρείται ηθικά αποδεκτή βάσει της αρχής του διπλού αποτελέσματος. Για τη διασφάλιση της επιχειρησιακής ετοιμότητας, κρίνεται αναγκαία η δημιουργία ειδικών ζωνών ανακουφιστικής φροντίδας, καθώς και η διατήρηση επαρκών αποθεμάτων βασικών φαρμάκων. Διαπιστώνονται σημαντικά κενά στην εμπειρική τεκμηρίωση και στην ανάπτυξη τυποποιημένων πρωτοκόλλων. Συμπερασματικά, η φροντίδα ασθενών με επικείμενο θάνατο οφείλει να συνιστά ενεργή, ανθρωποκεντρική και ηθικά επιβεβλημένη παρηγορητική θεραπεία.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Χειλίδης Στέφανος
  • Hilides Stephanos

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
English

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:5416155

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Χειλίδης Στέφανος; Hilides Stephanos. Analgesia and sedation for expectant patients in the field: a scoping review. 2026. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5416155