Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Ο ρόλος της μεταβολομικής στην έγκαιρη διάγνωση και τη θεραπευτική παρέμβαση της νευροφλεγμονής και της ινσουλινοαντίστασης του εγκεφάλου ως σημαντικοί παράγοντες γνωστικής επιδείνωσης και ατροφίας του ιππόκαμπου

Abstract

dc:description

Η ήπια γνωστική διαταραχή (MCI) και η νόσος Alzheimer (AD) συγκαταλέγονται μεταξύ των πιο διαδεδομένων νευροεκφυλιστικών διαταραχών παγκοσμίως και αποτελούν μείζονες προκλήσεις για τη δημόσια υγεία λόγω της αυξανόμενης επίπτωσής τους και των περιορισμένων θεραπευτικών επιλογών. Αν και τα κλασικά παθολογικά χαρακτηριστικά, όπως οι πλάκες αμυλοειδούς-β και η υπερφωσφορυλιωμένη πρωτεΐνη tau, παραμένουν κεντρικά στοιχεία της AD, αυξανόμενα δεδομένα υποδεικνύουν ότι η μεταβολική δυσλειτουργία, η νευροφλεγμονή και η εγκεφαλική αντίσταση στην ινσουλίνη διαδραματίζουν θεμελιώδη ρόλο στην έναρξη και εξέλιξη της νόσου. Οι πρόσφατες εξελίξεις στη μεταβολομική προσφέρουν νέες δυνατότητες διερεύνησης των πολύπλοκων βιοχημικών μεταβολών που σχετίζονται με τη γνωστική έκπτωση και ενδέχεται να συμβάλουν στην πρωιμότερη διάγνωση και σε πιο εξατομικευμένες θεραπευτικές προσεγγίσεις. Σκοπός: Η παρούσα μελέτη αποσκοπούσε στη διερεύνηση του ρόλου της μεταβολομικής στην έγκαιρη διάγνωση και στη θεραπευτική παρέμβαση της νευροφλεγμονής και της εγκεφαλικής αντίστασης στην ινσουλίνη, ως σημαντικών παραγόντων που συμβάλλουν στη γνωστική έκπτωση και την ατροφία του ιππόκαμπου. Μέθοδοι: Πραγματοποιήθηκε δομημένη ανασκόπηση της βιβλιογραφίας με χρήση μελετών που αντλήθηκαν από επιστημονικές βάσεις δεδομένων, όπως PubMed, Scopus και Google Scholar. Αναλύθηκαν μελέτες που διερευνούν μεταβολομικές μεταβολές σχετιζόμενες με τη νευροφλεγμονή, την αντίσταση στην ινσουλίνη, τον μεταβολισμό των λιπιδίων, τη μιτοχονδριακή δυσλειτουργία και τη γνωστική έκπτωση. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε σε μεταβολομικούς βιοδείκτες που έχουν εντοπιστεί σε πλάσμα, ορό, εγκεφαλονωτιαίο υγρό και εξωσώματα. Αποτελέσματα: Τα διαθέσιμα δεδομένα έδειξαν με συνέπεια ότι σημαντικές μεταβολικές μεταβολές εμφανίζονται ήδη στα πρώιμα στάδια της γνωστικής διαταραχής. Λιπιδωμικές μελέτες κατέδειξαν μειώσεις στις φωσφατιδυλοχολίνες και μεταβολές στα σφιγγολιπίδια και τα κεραμίδια, οι οποίες σχετίζονται με εκφύλιση των νευρωνικών μεμβρανών και αντίσταση στην ινσουλίνη. Η αυξημένη μεταβολική δραστηριότητα του αραχιδονικού οξέος και τα αυξημένα επίπεδα φλεγμονωδών μεσολαβητών συνδέθηκαν με χρόνια νευροφλεγμονή. Το β-υδροξυβουτυρικό αναδείχθηκε ως σημαντικός βιοδείκτης και εναλλακτικό ενεργειακό υπόστρωμα, με πιθανές αντιφλεγμονώδεις και νευροπροστατευτικές ιδιότητες μέσω αναστολής της δραστηριότητας του φλεγμονοσώματος NLRP3. Η εγκεφαλική αντίσταση στην ινσουλίνη και ο εγκεφαλικός υπομεταβολισμός της γλυκόζης συσχετίστηκαν ισχυρά με τη γνωστική έκπτωση και την ατροφία του ιππόκαμπου. Ο συνδυασμός μεταβολομικών δεδομένων με νευροαπεικονιστικές τεχνικές, όπως MRI και FDG-PET, βελτίωσε περαιτέρω την κατανόηση των μηχανισμών της νόσου. Συμπεράσματα: Η μεταβολομική παρέχει μια ολοκληρωμένη προσέγγιση συστημικής βιολογίας για την κατανόηση των πολύπλοκων αλληλεπιδράσεων μεταξύ μεταβολικής δυσλειτουργίας, νευροφλεγμονής και νευροεκφύλισης. Οι μεταβολομικοί βιοδείκτες ενδέχεται να συμβάλουν στην πρωιμότερη διάγνωση, στη διαστρωμάτωση κινδύνου και στην εφαρμογή εξατομικευμένων θεραπευτικών προσεγγίσεων στη MCI και τη νόσο Alzheimer. Απαιτούνται μελλοντικές μεγάλες, διαχρονικές μελέτες και τυποποίηση των μεθοδολογιών, ώστε να διευκολυνθεί η κλινική αξιοποίηση των ευρημάτων της μεταβολομικής

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Λουκέρης Αθανάσιος
  • Lοukeris Athanasios

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:5420063

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Λουκέρης Αθανάσιος; Lοukeris Athanasios. Ο ρόλος της μεταβολομικής στην έγκαιρη διάγνωση και τη θεραπευτική παρέμβαση της νευροφλεγμονής και της ινσουλινοαντίστασης του εγκεφάλου ως σημαντικοί παράγοντες γνωστικής επιδείνωσης και ατροφίας του ιππόκαμπου. 2026. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5420063