Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Τα τρία Θήτα εις την Π: Θυσία, Θάνατος, Θύματα στη δίνη του Πολέμου και της Πατριαρχίας. Με άξονα την τραγωδία Ιφιγένεια εν Αυλίδι: Φανταστικό Θέατρο 2017 & Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου 2024

Abstract

dc:description

Η παρούσα εργασία εξετάζει την έννοια της θυσίας ως γενεσιουργού ατίας θανάτου και θυμάτων στη δίνη του Πολέμου και της Πατριαρχίας, με άξονα την Ιφιγένεια εν Αυλιδι του Ευριπίδη και τη μελέτη δύο σύγχρονων σκηνικών εκδοχών της: την παράσταση του έργου σε σκηνοθεσία Μαγδαλένας Ζήρα (Φανταστικό Θέατρο, 2017) και την παράστασή του σε σκηνοθεσία Τιμοφέι Κουλιάμπιν (Φεστιβάλ Επιδαύρου, 2024). Αρχικά, επιχειρείται μια σύντομη παρουσίαση της εργοβιογραφίας του Ευριπίδη και σκιαγραφείται η εποχή παραγωγής του έργου. Στη συνέχεια, εξετάζεται η διακειμενική σύνδεση της τραγωδίας με άλλα έργα στα οποία η θυσία της Ιφιγένειας λειτουργεί ως προδραματικό αφηγηματικό υλικό (Αγαμέμνων του Αισχύλου, Ηλέκτρα του Σοφοκλή, καθώς και Ηλέκτρα και Ιφιγένεια εν Ταύροις του Ευριπίδη). Ακολουθεί μια σύντομη επισκόπηση της πρόσληψης της αρχαίας τραγωδίας και του ευριπίδειου έργου στην Ελλάδα κατά τον 20ό και 21ο αιώνα, με έμφαση στις σημαντικότερες ιδεολογικές μετατοπίσεις. Η πρόσληψη αυτή μελετάται ερμηνευτικά μέσα από αντιπροσωπευτικές παραστάσεις: από τη μία πλευρά, εκείνες που συνέδεαν τη θυσία με τη ρητορική του πατριωτισμού (κυρίαρχη τάση μέχρι τη δεκαετία του 1990) και, από την άλλη, εκείνες που απορρίπτουν την ιδέα της αυτοθυσίας, θεωρώντας τη θυσία της Ιφιγένειας απόρροια της πατριαρχίας και του πολέμου. Βασική αρχή προσέγγισης του θέματος αποτελεί η σύνδεσή του με την πολιτική και τις πατριαρχικές δομές της Αθήνας του 5ου αι. π.Χ. Στόχος είναι η ανάδειξη της διαχρονικότητας της ιμπεριαλιστικής πολιτικής εξουσίας, της πολιτικής διαφθοράς στη σύγχρονη σκηνή, καθώς και της έμφυλης βίας στις σημερινές κοινωνίες. Υπό αυτό το πρίσμα, αναλύεται η σχέση της πολιτικής με το αρχαίο δράμα, αλλά και οι πολιτικές διαστάσεις της Ιφιγένειας εν Αυλίδι, όπως αυτές αποτυπώνονται στη μεταστροφή της ηρωίδας, με την ψευδαισθητική επιλογή της αυτοθυσίας της, σε σχέση με και σε εξάρτηση από το πολιτικό πλαίσιο της εποχής. Στη συνέχεια, διερευνώνται οι έμφυλες σχέσεις μέσα από την ανάλυση της επιτελεστικότητας του φύλου και της θυσιαστικής πράξης στο πολιτικό, κοινωνικό και πατριαρχικό πλαίσιο της αθηναϊκής πόλης. Οι παραπάνω θεματικές αναλύονται με άξονα δύο επιλεγμένες παραστάσεις, που εστιάζουν στην ανάδειξη της συλλογικής μνήμης και της ιστορικής αλήθειας, καθώς και στη σκηνική παρουσίαση της θυσίας ως αναπαράστασης της έμφυλης ετερότητας και αποτύπωσης του συλλογικού ασυνειδήτου. Ακολούθως, με βάση τις τυπολογίες του Χορού εκ μέρους των Patrice Pavis, Vasseur-Legangneux και Eleni Papalexiou, υπογραμμίζονται οι δραματουργικές παρεμβάσεις στη σκηνική του παρουσία στις δύο παραστάσεις. Τέλος, διατυπώνονται τα συμπεράσματα της εργασίας, τα οποία επικεντρώνονται στη σύνοψη των συγκλίσεων και αποκλίσεων ανάμεσα στις δύο σκηνοθετικές προσεγγίσεις. Παράλληλα, επιχειρείται μια συνολική αποτίμηση των ανανεωτικών σκηνοθετικών μέσων που χρησιμοποιήθηκαν και του τρόπου με τον οποίο αυτά μετατόπισαν την κριτική πρόσληψη του έργου. Ως επιστέγασμα, αποτυπώνεται η σύγχρονη οπτική γύρω από τις αναπαραστάσεις της αρχαίας τραγωδίας και οι μετατοπίσεις στον τρόπο που την προσλαμβάνουν οι σύγχρονοι σκηνοθέτες και το θεατρικό κοινό.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Μαγαΐτη Χρυσούλα
  • Magaiti Chrysoula

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:5421390

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Μαγαΐτη Χρυσούλα; Magaiti Chrysoula. Τα τρία Θήτα εις την Π: Θυσία, Θάνατος, Θύματα στη δίνη του Πολέμου και της Πατριαρχίας. Με άξονα την τραγωδία Ιφιγένεια εν Αυλίδι: Φανταστικό Θέατρο 2017 & Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου 2024. 2026. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5421390