National and Kapodistrian University of Athens
Ακτινοπροκλητή στοχαστική βλάβη στο μοντέλο της ICRP: αβεβαιότητες, ειδικοί πληθυσμοί & μοντέλα υπολογισμού
Abstract
dc:descriptionΥπόβαθρο: Η ακτινοπροκλητή στοχαστική βλάβη αποτελεί βασικό μέγεθος στο σύστημα ακτινοπροστασίας της ICRP καθώς συνδέει την πιθανότητα εμφάνισης στοχαστικών βιολογικών αποτελεσμάτων με τη σοβαρότητα των συνεπειών τους. Στο μοντέλο της ICRP η ακτινική βλάβη υπολογίζεται με βάση τους συντελεστές ακτινικού ρίσκου και τις παραμέτρους σοβαρότητας, οι οποίες περιλαμβάνουν τη θνητότητα, τη μείωση ποιότητας ζωής και τη σχετική απώλεια προσδόκιμου ζωής. Το μέγεθος αυτό αφορά πληθυσμιακές εκτιμήσεις για σκοπούς ακτινοπροστασίας και όχι εξατομικευμένη εκτίμηση ρίσκου για μεμονωμένα άτομα. Το μοντέλο αυτό αποτελεί τη βάση για τον καθορισμό των παραγόντων βαρύτητας ιστού και της ενεργού δόσης και συνοδεύεται από αβεβαιότητες που σχετίζονται με τα επιδημιολογικά δεδομένα, τις πληθυσμιακές παραδοχές και την επιλογή των παραμέτρων σοβαρότητας. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας εργασίας ήταν η διερεύνηση των βασικών παραγόντων που επηρεάζουν την εκτίμηση της ακτινικής βλάβης στο μοντέλο της ICRP. Συγκεκριμένα, μελετήθηκε η επίδραση της αβεβαιότητας των συντελεστών ακτινικού ρίσκου, η διαφοροποίηση της ακτινικής βλάβης ως προς το φύλο και την ηλικία και εξετάστηκε η δυνατότητα ανάπτυξης ενδιάμεσων μοντέλων υπολογισμού με μειωμένη παραμετρική πολυπλοκότητα. Μεθοδολογία: Αρχικά αναπαράχθηκε το μοντέλο ακτινικής βλάβης της ICRP με βάση τις δημοσιευμένες τιμές των συντελεστών ακτινικού ρίσκου και των παραμέτρων σοβαρότητας. Στη συνέχεια, για την εκτίμηση της αβεβαιότητας των συντελεστών ακτινικού ρίσκου χρησιμοποιήθηκαν δεδομένα του BEIR VII, με χαμηλή, κεντρική και υψηλή εκτίμηση, κρατώντας σταθερές τις παραμέτρους σοβαρότητας. Η επίδραση του φύλου και της ηλικίας εξετάστηκε με βάση τις διαθέσιμες τιμές της ICRP για άνδρες και γυναίκες, καθώς και για τον γενικό πληθυσμό και τον πληθυσμό εργασιακής ηλικίας. Τέλος, συγκρίθηκε το πλήρες μοντέλο της ICRP με μια προσέγγιση βασισμένη μόνο στο ακτινικό ρίσκο και με δύο ενδιάμεσες προσεγγίσεις, στις οποίες οι παράμετροι σοβαρότητας κατηγοριοποιήθηκαν. Αποτελέσματα: Η ανάλυση έδειξε ότι οι συντελεστές ακτινικού ρίσκου αποτελούν σημαντική πηγή αβεβαιότητας, καθώς οι μεταβολές τους μεταφέρονται άμεσα στην τελική ακτινική βλάβη. Για τους κοινούς ιστούς μεταξύ BEIR VII και ICRP, οι χαμηλές, κεντρικές και υψηλές εκτιμήσεις οδήγησαν σε τιμές ακτινικής βλάβης που παρουσίασαν σημαντική διασπορά σε σχέση με την αντίστοιχη τιμή της ICRP. Η ανάλυση ως προς το φύλο έδειξε ότι η συνολική ακτινική βλάβη είναι υψηλότερη στις γυναίκες σε σχέση με τους άνδρες, χωρίς όμως η διαφορά αυτή να είναι ίδια σε όλους τους ιστούς. Η ανάλυση ως προς την ηλικία έδειξε ότι ο πληθυσμός εργασιακής ηλικίας εμφανίζει συνολικά χαμηλότερη ακτινική βλάβη σε σχέση με τον γενικό πληθυσμό, ενώ σε ορισμένα όργανα, όπως ο πνεύμονας, η ουροδόχος κύστη και ο οισοφάγος, παρατηρήθηκε αύξηση. Τα αποτελέσματα των ενδιάμεσων προσεγγίσεων έδειξαν καλή συμφωνία με το πλήρες μοντέλο της ICRP, με μικρές συνολικές αποκλίσεις, σε αντίθεση με την προσέγγιση μόνο με ακτινικό ρίσκο, η οποία υπερεκτίμησε τη βλάβη. Συμπεράσματα: Η ακτινική βλάβη είναι ένα σύνθετο μέγεθος, το οποίο επηρεάζεται τόσο από το ακτινικό ρίσκο όσο και από τη σοβαρότητα των συνεπειών κάθε καρκίνου. Οι συντελεστές ακτινικού ρίσκου καθορίζουν σε μεγάλο βαθμό το τελικό αποτέλεσμα και αποτελούν σημαντική πηγή αβεβαιότητας. Το φύλο και η ηλικία επηρεάζουν επίσης την εκτίμηση της ακτινικής βλάβης, γεγονός που δείχνει ότι οι μέσες τιμές της ICRP είναι χρήσιμες για την ακτινοπροστασία, αλλά δεν περιγράφουν πλήρως τις διαφοροποιήσεις ειδικών πληθυσμιακών ομάδων. Οι παράμετροι σοβαρότητας δεν πρέπει να αγνοούνται, καθώς επιτρέπουν τη διάκριση καρκίνων με διαφορετική βαρύτητα. Ωστόσο, η κατηγοριοποίηση τους φαίνεται να μπορεί να προσφέρει ικανοποιητική προσέγγιση του πλήρους μοντέλου, μειώνοντας την παραμετρική πολυπλοκότητα. Μελλοντικά, η ανάλυση μπορεί να επεκταθεί σε ειδικές πληθυσμιακές ομάδες και στη σύνδεση της έννοιας της ακτινικής βλάβης με την περιβαλλοντική ακτινοπροστασία.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Τσελεκίδου Ευτυχία
- Tselekidou Eftychia
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:5421486