Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Ο ρόλος των μη επανδρωμένων αεροσκαφών (UAVs) στον υβριδικό πόλεμο: επιχειρισιακή αξία και στρατηγικές προεκτάσεις.

Abstract

dc:description

Η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά τον ρόλο των Μη Επανδρωμένων Αεροσκαφών (UAVs) ως κεντρικού καταλύτη του σύγχρονου υβριδικού πολέμου και αναλύει πως η τεχνολογία αυτή αναδιαμορφώνει τη φύση της ισχύος, της αποτροπής και της ασυμμετρίας στις διεθνείς συγκρούσεις του 21ου αιώνα. Στο Κεφάλαιο 2 παρουσιάζεται το θεωρητικό πλαίσιο του υβριδικού πολέμου, βασισμένο στις κλασικές προσεγγίσεις των Frank Hoffman, Mark Galeotti και του Hybrid Center of Excellence. Ο υβριδικός πόλεμος ορίζεται ως πολυδιάστατη στρατηγική που συνδυάζει συμβατικές και μη συμβατικές ενέργειες, πληροφοριακό πόλεμο, οικονομική πίεση, ψυχολογικές επιχειρήσεις και κυβερνο-δραστηριότητες, με στόχο την επίτευξη πολιτικών αποτελεσμάτων χωρίς να διασχίζεται το κατώφλι της ανοιχτής στρατιωτικής σύγκρουσης. Τα UAVs εντάσσονται ως ιδανικό όχημα αυτής της στρατηγικής, καθώς επιτρέπουν δράση κάτω από το όριο της «ένοπλης επίθεσης», διατηρώντας ταυτόχρονα υψηλή ακρίβεια, ελάχιστο πολιτικό κόστος και μέγιστη πληροφοριακή/ψυχολογική εκμετάλλευση. Η εργασία χωρίζεται σε τρία κύρια μέρη. Το πρώτο (Κεφάλαιο 3-4) παρουσιάζει την ιστορική εξέλιξη των UAVs από τα πρώτα πειράματα μέχρι την εποχή των FPV, των loitering munitions και των AI-enabled swarms, και αναλύει την δομική τους διάσταση (MALE/HALE, τακτικά, περιφερόμενα πυρομαχικά). Το δεύτερο μέρος (Κεφάλαιο 4) διεξάγει συγκριτική μελέτη τριών χαρακτηριστικών περιπτώσεων: α) Ναγκόρνο-Καραμπάχ 2020 (ανατροπή συμβατικής υπεροχής μέσω SEAD/DEAD με Bayraktar TB2 και Harop), β) Ουκρανία 2022-2026 (πόλεμος φθοράς με μαζική χρήση FPV, Shahed-136 και Lancet), γ) Μέση Ανατολή (Χούθι και Χεζμπολάχ ως ιρανικά proxies, με επιθέσεις σε Aramco και Ερυθρά Θάλασσα). Το τρίτο μέρος (Κεφάλαια 5-6) εξετάζει τις στρατηγικές επιπτώσεις: διάβρωση της κλασικής αποτροπής, νέα οικονομική και πληροφοριακή ασυμμετρία, γεωπολιτικός ανταγωνισμός (ΗΠΑ-Κίνα-Ρωσία-Τουρκία-Ιράν), καθώς και οι προκλήσεις για τη συλλογική ασφάλεια (ΝΑΤΟ Άρθρο 5, ΕΕ κανονισμοί). Η εργασία καταλήγει σε προτάσεις πολιτικής, με έμφαση στην ελληνική στρατηγική. Τα κύρια συμπεράσματα είναι: 1. Τα UAVs έχουν εκδημοκρατίσει την ακρίβεια και την ισχύ, επιτρέποντας σε μικρούς και μη κρατικούς δρώντες να επιφέρουν στρατηγικά αποτελέσματα με ελάχιστο κόστος. 2. Λειτουργούν ως πολλαπλασιαστές ισχύος στην γκρίζα ζώνη, θολώνοντας τα όρια μεταξύ ειρήνης και πολέμου και δημιουργώντας νέες μορφές αποτροπής μέσω άρνησης και οικονομικής/ψυχολογικής φθοράς. 3. Εισάγουν την ανθρωπότητα σε μία μετά-αποτροπή εποχή, όπου η παραδοσιακή βεβαιότητα τιμωρίας έχει υποχωρήσει και η διαχείριση της ασάφειας αποτελεί τον πυρήνα της ασφάλειας. Για την Ελλάδα, προτείνεται η άμεση εθνική στρατηγική υβριδικής ανθεκτικότητας: εγχώρια παραγωγή τακτικών και αναλώσιμων UAVs, ανάπτυξη πολυεπίπεδων C-UAS θόλων στο Αιγαίο, ενίσχυση πληροφοριακής και κοινωνικής ανθεκτικότητας και ενεργή συμμετοχή σε ευρωπαϊκές/ΝΑΤΟ πρωτοβουλίες. Χωρίς αυτές τις προσαρμογές, η γεωγραφική ευπάθεια της χώρας την καθιστά ιδιαίτερα εκτεθειμένη σε υβριδικές απειλές. Η έρευνα καταλήγει στο συμπέρασμα ότι τα UAVs δεν είναι απλώς μία τεχνολογία, αλλά ο νευρικός ιστός του υβριδικού πολέμου. Η πρόκληση του μέλλοντος είναι πολιτική και ηθική: πως θα διατηρηθεί η ανθρώπινη κρίση και ευθύνη σε ένα κόσμο όπου οι μηχανές γίνονται ολοένα πιο γρήγορες, ακριβείς και αυτόνομες. Η παρούσα εργασία φιλοδοξεί να αποτελέσει έναυσμα για εθνική και ευρωπαϊκή στρατηγική συζήτηση και δράση προς αυτή την κατεύθυνση.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Ανάγνος Θεόδωρος
  • Anagnos Theodoros

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:5421818

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Ανάγνος Θεόδωρος; Anagnos Theodoros. Ο ρόλος των μη επανδρωμένων αεροσκαφών (UAVs) στον υβριδικό πόλεμο: επιχειρισιακή αξία και στρατηγικές προεκτάσεις.. 2026. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5421818