Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Μελέτη του ρόλου του συμπαθητικού στρες στην αυτοανοσία

Abstract

dc:description

Το σύνδρομο Sjögren’s (Sjögren’s syndrome, SS) είναι ένα συστηματικό αυτοάνοσο νόσημα που χαρακτηρίζεται από λεμφοκυτταρικές διηθήσεις in situ των εξωκρινών αδένων, κυρίως των σιελογόνων και δακρυϊκών, με αποτέλεσμα την προοδευτική απώλεια της λειτουργικότητάς τους. Αν και η παθογένεια της νόσου δεν έχει πλήρως αποσαφηνιστεί, πλήθος δεδομένων υποδεικνύει ότι το ψυχολογικό και σωματικό στρες μπορεί να συμβάλλει στην έναρξη ή/και επιδείνωση της νόσου. Η ενεργοποίηση του συμπαθητικού νευρικού συστήματος κατά την διάρκεια του στρες συνοδεύονται από αυξημένη έκκριση κατεχολαμινών, οι οποίες ασκούν τις βιολογικές τους δράσεις μέσω αδρενεργικών υποδοχέων. Δεδομένα προηγούμενων μελετών του εργαστηρίου σε πειραματόζωα, υποδεικνύουν σαφώς ότι το παρατεταμένο στρες επιδεινώνει δραματικά το βαθμό φλεγμονής των σιελογόνων αδένων και την παραγωγή σάλιου. Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η διερεύνηση της συμβολής της β-αδρενεργικής σηματοδότησης στην ανάπτυξη και εξέλιξη της σιελαδενίτιδας καθώς και η αξιολόγηση της πιθανής προστατευτικής δράσης του αποκλεισμού των β-αδρενεργικών υποδοχέων. Για την πραγματοποίηση της μελέτης χρησιμοποιήθηκαν Non-Obese Diabetic (NOD) ποντίκια τα οποία αποτελούν πειραματικό μοντέλο για τη μελέτη του SS, καθώς αναπτύσσουν αυθόρμητες λεμφοκυτταρικές διηθήσεις των σιελογόνων αδένων και αυτοαντισώματα. Τα ζώα χωρίστηκαν σε δύο πειραματικές ομάδες. Η πρώτη ομάδα υποβλήθηκε σε μακροχρόνιο απρόβλεπτο στρες, ενώ η δεύτερη αποτέλεσε την ομάδα ελέγχου όπου υπέστη την ηπιότερη δυνατή μεταχείριση (gentle handling). Και στις δύο ομάδες χορηγήθηκε β-αδρενεργικός ανταγωνιστής με σκοπό την παρεμπόδιση της ενεργοποίησης των β-αδρενεργικών υποδοχέων κατά την διάρκεια απόκρισης στο στρες. Η αξιολόγηση της βαρύτητας της σιελαδενίτιδας πραγματοποιήθηκε μέσω ιστολογικής εξέτασης των σιελογόνων αδένων και καταγραφής των λεμφοκυτταρικών διηθήσεων. Τα αποτελέσματα της μελέτης έδειξαν ότι τόσο στην ομάδα που εκτέθηκε σε στρεσογόνες συνθήκες όσο και στην ομάδα ελέγχου, η χορήγηση β-αδρενεργικού αναστολέα οδήγησε σε μείωση των λεμφοκυτταρικών διηθήσεων στους σιελογόνους αδένες σε σύγκριση με τα ζώα που δεν είχαν λάβει β-αδρενεργικό αναστολέα. Τα δεδομένα αυτά υποδηλώνουν ότι η αναστολή της σηματοδότησης μέσω των β-αδρενεργικών υποδοχέων περιορίζει τη φλεγμονώδη διεργασία που χαρακτηρίζει τη σιελαδενίτιδα στα NOD ποντίκια. Επιπλέον, τα ευρήματα ενισχύουν την άποψη ότι η αδρενεργική διέγερση και οι κατεχολαμίνες που απελευθερώνονται κατά την διάρκεια του στρες συμμετέχουν ενεργά στους μηχανισμούς που προάγουν ή επιδεινώνουν την αυτοάνοση απόκριση των σιελογόνων αδένων. Συμπερασματικά, η παρούσα εργασία καταδεικνύει ότι η παρεμπόδιση της ενεργοποίησης των μονοπατιών που ενεργοποιούνται από την διέγερση των β-αδρενεργικών υποδοχέων μπορεί να μειώσει τη σοβαρότητα της σιελαδενίτιδας στο συγκεκριμένο ζωικό μοντέλο. Τα αποτελέσματα αυτά υποστηρίζουν τον σημαντικό ρόλο του στρες και της αδρενεργικής σηματοδότησης στην παθογένεια της αυτοανοσίας και αναδεικνύουν τους β-αδρενεργικούς υποδοχείς ως έναν πιθανό θεραπευτικό στόχο. Παρότι απαιτούνται περαιτέρω πειραματικές και κλινικές μελέτες για την επιβεβαίωση των ευρημάτων, η φαρμακολογική τροποποίηση της αδρενεργικής διέγερσης θα μπορούσε να αποτελέσει μια υποσχόμενη στρατηγική για τον περιορισμό της έξαρσης της σιελαδενίτιδας και ενδεχομένως για τη βελτίωση της κλινικής πορείας ασθενών με SS.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Μπελέρη Ευδοκία
  • Beleri Evdokia

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:5422050

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Μπελέρη Ευδοκία; Beleri Evdokia. Μελέτη του ρόλου του συμπαθητικού στρες στην αυτοανοσία. 2026. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5422050