Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Η Νεκρώσιμη Ακολουθία : Ιστορικο-θεολογική προσέγγιση

Abstract

dc:description

Η παρούσα διπλωματική εργασία πραγματεύεται τη Νεκρώσιμη Ακολουθία της Ορθόδοξης Εκκλησίας, προσεγγίζοντάς την υπό το πρίσμα της λειτουργικής θεολογίας, της ιστορικής εξέλιξης και της σύγχρονης ποιμαντικής πραγματικότητας. Σκοπός της έρευνας είναι η διερεύνηση της προέλευσης, της διαμόρφωσης και της θεολογικής φυσιογνωμίας της Εξοδίου Ακολουθίας, καθώς και η ανάδειξη της σημασίας της ως λειτουργικής έκφρασης της εκκλησιαστικής πίστης έναντι του μυστηρίου του θανάτου. Αρχικώς εξετάζεται η έννοια του θανάτου στη βιβλική και πατερική παράδοση, με ιδιαίτερη έμφαση στη χριστιανική εσχατολογία και στην αναστάσιμη προοπτική που εγκαινιάζεται με το σωτηριώδες έργο του Χριστού. Στη συνέχεια αναλύεται η ιστορική εξέλιξη των ταφικών εθίμων και των νεκρωσίμων τελετουργικών από την αρχαία ελληνική και ιουδαϊκή παράδοση έως τη διαμόρφωση της χριστιανικής λειτουργικής πράξης. Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται στη σταδιακή συγκρότηση της Νεκρώσιμης Ακολουθίας μέσα από τις λειτουργικές πηγές, τα Ευχολόγια και τη βυζαντινή υμνογραφική παράδοση. Παράλληλα διερευνώνται τα δομικά και υμνολογικά στοιχεία της Ακολουθίας, αναδεικνύοντας το θεολογικό τους περιεχόμενο και τη σύνδεσή τους με τα θεμελιώδη δόγματα της Ορθόδοξης Εκκλησίας περί αναστάσεως των νεκρών, αιωνίου ζωής και κοινωνίας των αγίων. Η μελέτη καταδεικνύει ότι η Νεκρώσιμη Ακολουθία δεν συνιστά απλώς μία τελετή αποχαιρετισμού του κεκοιμημένου, αλλά αποτελεί κατεξοχήν λειτουργική μαρτυρία της αναστάσιμης πίστεως της Εκκλησίας και έκφραση της ελπίδας για τη μέλλουσα Βασιλεία του Θεού. Τέλος, εξετάζεται η ποιμαντική διάσταση της εκκλησιαστικής κηδείας υπό το φως των σύγχρονων κοινωνικών και πολιτισμικών προκλήσεων, όπως η μεταβολή των αντιλήψεων περί θανάτου, η αυξανόμενη απομάκρυνση από την εκκλησιαστική ζωή και το ζήτημα της αποτέφρωσης των νεκρών. Συμπερασματικά διαπιστώνεται ότι η Νεκρώσιμη Ακολουθία, παρά τις επιμέρους ιστορικές μεταβολές που υπέστη κατά τη διάρκεια των αιώνων, διατηρεί αμετάβλητο τον θεολογικό της πυρήνα, συνεχίζοντας να αποτελεί ζωντανή λειτουργική έκφραση της ορθόδοξης πίστης στη νίκη του Χριστού επί του θανάτου και στην προσδοκία της κοινής αναστάσεως.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • ΡΙΣΑΝΟΣ ΧΡΗΣΤΟΣ
  • RISANOS CHRISTOS

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:5422420

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

ΡΙΣΑΝΟΣ ΧΡΗΣΤΟΣ; RISANOS CHRISTOS. Η Νεκρώσιμη Ακολουθία : Ιστορικο-θεολογική προσέγγιση. 2026. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5422420