National and Kapodistrian University of Athens
Υποκατάσταση στη μητρότητα και επιγενετική: βιοηθικές και νομικές διαστάσεις της κύησης
Abstract
dc:descriptionΗ υποκατάσταση στη μητρότητα αποτελεί μια πρακτική που θέτει ιδιαίτερες προκλήσεις στον τομέα της υποβοηθούμενης αναπαραγωγικής ιατρικής, καθώς δεν μπορεί να θεωρηθεί απλώς ως μέσο αντιμετώπισης της υπογονιμότητας. Η πρακτική αυτή συνεπάγεται τη συμμετοχή μιας τρίτης γυναίκας στη διαδικασία της κύησης ενός παιδιού. Ως εκ τούτου, επηρεάζει τον τρόπο με τον οποίο ορίζουμε τη γενετική καταγωγή, την εγκυμοσύνη, τη μητρότητα, τη συγγένεια και τη νομική γονεϊκότητα. Για τον λόγο αυτό, η παρούσα εργασία εξετάζει την παρένθετη μητρότητα από διάφορες οπτικές γωνίες, συνδυάζοντας την ιστορική, νομική, θρησκευτική και βιοηθική προσέγγιση. Ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στη βιολογική σημασία της εγκυμοσύνης και στον ρόλο των επιγενετικών δεδομένων. Για αρχή, εξετάζεται η ιστορική εξέλιξη της πρακτικής, ξεκινώντας από αρχαίες ιστορικές και μυθικές αναφορές έως την έλευση της εξωσωματικής γονιμοποίησης (IVF). Η γέννηση της Louise Brown και οι πρώτες νομικές υποθέσεις που αφορούσαν τις αναπαραγωγικές τεχνολογίες στις Ηνωμένες Πολιτείες κατέδειξαν ότι οι τεχνολογίες αυτές δημιούργησαν νέες δυνατότητες, για τις οποίες δεν υπήρχε πάντοτε επαρκές νομικό πλαίσιο. Συγκεκριμένα, οι υποθέσεις Baby M και Johnson v. Calvert κατέδειξαν πόσο δύσκολο ήταν να οριστεί η μητρότητα με βάση έναν συνδυασμό γενετικής συγγένειας, κύησης και πρόθεσης των εμπλεκόμενων μερών δεν ταυτίζονται. Στη συνέχεια, συζητούνται τα συγκριτικά νομικά συστήματα που διέπουν την υποκατάσταση στη μητρότητα. Η Ελλάδα απαιτεί προηγούμενη δικαστική έγκριση και αλτρουιστικό χαρακτήρα της διαδικασίας. Στις Ηνωμένες Πολιτείες, υπάρχουν μεγάλες διαφορές μεταξύ των πολιτειών και η δικαστική αναγνώριση της γονικής σχέσης είναι συνηθισμένη. Η Ινδία, η Ουκρανία και το Ισραήλ έχουν αναπτύξει διαφορετικές μορφές ρύθμισης, που κυμαίνονται από την εμπορικά διαθέσιμη παρένθετη μητρότητα έως την ελεγχόμενη πρόσβαση. Ο Καναδάς, το Ηνωμένο Βασίλειο και η Αυστραλία χρησιμοποιούν μοντέλα αλτρουισμού βάσει του κοινού δικαίου. Από την άλλη πλευρά, χώρες όπως η Ιταλία, η Γαλλία, η Γερμανία, η Ισπανία και η Κίνα καταδεικνύουν τους περιορισμούς των περιοριστικών ή απαγορευτικών προσεγγίσεων στην παρένθετη μητρότητα, ιδίως όταν η πρακτική αυτή πραγματοποιείται σε διασυνοριακό επίπεδο. Εκτός από την εξέταση των συγκριτικών νομικών συστημάτων που ρυθμίζουν την παρένθετη μητρότητα, η εργασία διερευνά τον ρόλο που διαδραματίζει η θρησκεία στη διαμόρφωση των κοινωνικών και ηθικών απόψεων σχετικά με την υποκατάσταση στη μητρότητα. Αν και οι χριστιανικές, εβραϊκές, ισλαμικές, ινδουιστικές και βουδιστικές παραδόσεις έχουν διαφορετικές θέσεις απέναντι στην παρένθετη μητρότητα, αναδεικνύουν διαφορετικές αντιλήψεις για το σώμα, τη σύλληψη, τη μητρότητα, τη συγγένεια και τις υποχρεώσεις απέναντι στα παιδιά. Τέλος, εξετάζεται η επιγενετική διάσταση της εγκυμοσύνης. Παρόλο που στη μερική υποκατάσταση στη μητρότητα, η παρένθετη μητέρα δεν έχει γενετική σχέση με το παιδί που κυοφορεί, η κύηση δεν είναι βιολογικά ουδέτερη. Η περίοδος πριν από την εμφύτευση, το περιβάλλον της μήτρας, ο πλακούντας, η διατροφή, το προγεννητικό στρες και ο μικροχιμαιρισμός δείχνουν ότι η κύηση αποτελεί ενεργό βιολογικό περιβάλλον. Ωστόσο, τα επιγενετικά στοιχεία δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται με ντετερμινιστικό τρόπο, ούτε για να ενοχοποιήσουν την έγκυο γυναίκα, ούτε για να υποστηρίξουν μια γενική απαγόρευση της παρένθετης μητρότητας. Αντίθετα, ενισχύουν την ανάγκη για σαφή ρύθμιση, επαρκή ενημέρωση, πραγματικά εθελοντική συγκατάθεση και προστασία τόσο της κυοφόρου, όσο και του παιδιού.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Γερωνύμου Αγγελική
- Geronymou Angeliki
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:5426729