Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Επανατοποθέτηση φαρμάκων και ρυθμιστική ετοιμότητα: Συγκριτική ανάλυση των διεθνών ρυθμιστικών πλαισίων για φάρμακα εκτός πατέντας / Drug repurposing and regulatory readiness: a comparative analysis of global frameworks for off-patent/ well-established medicines

Abstract

dc:description

Η επανατοποθέτηση φαρμάκων (drug repurposing), η οποία ορίζεται ως η αναγνώριση νέων θεραπευτικών ενδείξεων για ήδη εγκεκριμένα ή προηγουμένως μελετημένα φαρμακευτικά προϊόντα, έχει αναδειχθεί ως μία υποσχόμενη στρατηγική για την κάλυψη ανεκπλήρωτων ιατρικών αναγκών, μειώνοντας παράλληλα τον χρόνο, το κόστος και την αβεβαιότητα που συνδέονται με τη συμβατική ανάπτυξη φαρμάκων. Αξιοποιώντας την ήδη υπάρχουσα γνώση σχετικά με την ασφάλεια, την ποιότητα και την κλινική χρήση ενός φαρμάκου, η επανατοποθέτηση δύναται να επιταχύνει την πρόσβαση των ασθενών σε καινοτόμες θεραπείες και να μεγιστοποιήσει την αξία καθιερωμένων δραστικών ουσιών. Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας ήταν η αξιολόγηση της παγκόσμιας κανονιστικής ετοιμότητας για την επανατοποθέτηση φαρμάκων μέσω συγκριτικής ανάλυσης των κανονιστικών πλαισίων που εφαρμόζονται σε σημαντικές δικαιοδοσίες, συμπεριλαμβανομένων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, των Ηνωμένων Πολιτειών Αμερικής, του Ηνωμένου Βασιλείου, της Αυστραλίας, της Ιαπωνίας, του Καναδά, της Κίνας, της Ινδίας, της Νότιας Κορέας, της Σιγκαπούρης, της Ελβετίας και της Βραζιλίας. Για τον σκοπό αυτό εφαρμόστηκε προσέγγιση ανάλυσης πλαισίων (framework analysis) με βάση δημόσια διαθέσιμη νομοθεσία, κανονιστικές κατευθυντήριες οδηγίες, έγγραφα πολιτικής και επιστημονική βιβλιογραφία. Η αξιολόγηση της κανονιστικής ετοιμότητας των ρυθμιστικών πλαισίων πραγματοποιήθηκε με βάση προκαθορισμένα κριτήρια, όπως η ύπαρξη εξειδικευμένων πλαισίων επανατοποθέτησης φαρμάκων, κινήτρων, κανονιστικών πρωτοβουλιών, εργαλείων υποστήριξης, μηχανισμών εμπλοκής της βιομηχανίας, οδών έγκρισης και πρακτικών διεθνούς κανονιστικής εξάρτησης. Παράλληλα, εξετάστηκαν οι σύγχρονες στρατηγικές επανατοποθέτησης, οι υποστηρικτικές τεχνολογίες και οι θεραπευτικές εφαρμογές τους. Η ανάλυση ανέδειξε σημαντικές διαφορές ως προς το επίπεδο κανονιστικής ετοιμότητας μεταξύ των εξεταζόμενων δικαιοδοσιών. Η Αυστραλία και το Ηνωμένο Βασίλειο παρουσιάζουν τον υψηλότερο βαθμό ετοιμότητας μέσω εξειδικευμένων οδών και υποστηρικτικών κανονιστικών μηχανισμών, ενώ οι Ηνωμένες Πολιτείες βασίζονται κυρίως σε υφιστάμενες κανονιστικές διαδικασίες που συμπληρώνονται από σχετικές πρωτοβουλίες. Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, το πιλοτικό πρόγραμμα επανατοποθέτησης του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Φαρμάκων (EMA) και η προτεινόμενη αναθεώρηση της ευρωπαϊκής φαρμακευτικής νομοθεσίας καταδεικνύουν αυξανόμενη θεσμική υποστήριξη, παρά την απουσία ενός αποκλειστικά αφιερωμένου πλαισίου σύμφωνα με την τρέχουσα νομοθεσία. Παράλληλα, σε όλες τις δικαιοδοσίες, η περιορισμένη ύπαρξη εμπορικών κινήτρων μετά τη λήξη των διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας και των περιόδων κανονιστικής προστασίας εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό εμπόδιο για την ευρύτερη εφαρμογή της επανατοποθέτησης φαρμάκων. Ωστόσο, οι εξελίξεις στην τεχνητή νοημοσύνη, την υπολογιστική μοντελοποίηση, τα δεδομένα πραγματικού κόσμου (real-world evidence), τις τεχνολογίες omics και άλλες καινοτόμες μεθοδολογίες διευρύνουν σημαντικά τις δυνατότητες αναγνώρισης και υποστήριξης νέων θεραπευτικών ενδείξεων. Συνολικά, η επανατοποθέτηση φαρμάκων αποτελεί μία σημαντική στρατηγική δημόσιας υγείας με τη δυνατότητα να επιταχύνει την ανάπτυξη νέων φαρμάκων και να βελτιώσει την πρόσβαση των ασθενών σε νέες θεραπείες. Η συνεχής κανονιστική υποστήριξη, η αποδοχή νέων μεθόδων παραγωγής αποδεικτικών στοιχείων και η παροχή στοχευμένων κινήτρων προς τη βιομηχανία, την ακαδημαϊκή κοινότητα και τους μη κερδοσκοπικούς οργανισμούς θα είναι καθοριστικής σημασίας για την πλήρη αξιοποίηση των δυνατοτήτων της επανατοποθέτησης καθιερωμένων φαρμάκων.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Μοσχοβάκου Δανάη
  • Moschovakou Danai

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
English

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:5426889

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Μοσχοβάκου Δανάη; Moschovakou Danai. Επανατοποθέτηση φαρμάκων και ρυθμιστική ετοιμότητα: Συγκριτική ανάλυση των διεθνών ρυθμιστικών πλαισίων για φάρμακα εκτός πατέντας / Drug repurposing and regulatory readiness: a comparative analysis of global frameworks for off-patent/ well-established medicines. 2026. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5426889