Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Μεταγραφωμική ανάλυση ακανθοκυτταρικού καρκινώματος οισοφάγου με οντολογική προτεραιοποίηση και ιεραρχική συσταδοποίηση γονιδίων / Transcriptomic analysis of esophageal squamous cell carcinoma with ontological prioritization and hierarchical gene clustering

Abstract

dc:description

Ο καρκίνος του οισοφάγου αποτελεί έναν από τους πιο θανατηφόρους κακοήθεις όγκους παγκοσμίως, με το πλακώδες καρκίνωμα του οισοφάγου (ESCC) να κυριαρχεί σε περιοχές της Ανατολικής Ασίας και της Αφρικής. Παρά τις θεραπευτικές εξελίξεις, η πενταετής επιβίωση παραμένει κάτω του 20%, γεγονός που αναδεικνύει την ανάγκη για βαθύτερη μοριακή κατανόηση της νόσου. Στην παρούσα εργασία αναπτύχθηκε μια ολοκληρωμένη υπολογιστική προσέγγιση για τη μοριακή ανάλυση 94 ασθενών με ESCC, χρησιμοποιώντας δεδομένα RNA αλληλούχισης από τον Άτλαντα Καρκινικού Γονιδιώματος (TCGA). Αρχικά, εκτελέστηκε ανάλυση διαφορικής γονιδιακής έκφρασης σε επίπεδο ασθενούς, συγκρίνοντας κάθε όγκο με φυσιολογικό οισοφαγικό ιστό αναφοράς. Τα αποτελέσματα εισήχθησαν στην πλατφόρμα BioInfoMiner, η οποία εφάρμοσε οντολογική ανάλυση βασισμένη σε γράφους, ενσωματώνοντας το Gene Ontology, το Reactome, την Ανθρώπινη Φαινοτυπική Οντολογία (HPO) και την Οντολογία Θηλαστικών Φαινοτύπων (MGI), ώστε να προκύψουν γονίδια προτεραιότητας με συστημική βιολογική σημασία. Από τη συνολική ανάλυση προέκυψε ένα γονιδιακό σύνολο υπογραφής 721 γονιδίων, τα οποία εντοπίστηκαν συστηματικά σε τουλάχιστον 15 ασθενείς. Η ιεραρχική ομαδοποίηση του πίνακα υπογραφής ανέδειξε τρεις λειτουργικά διακριτές ομάδες γονιδίων: μία ομάδα συνδεδεμένη με καταστολή μεταγραφικής ρύθμισης, μία με ενεργοποίηση κυτταρικού κύκλου και αντιγραφή DNA, και μία με ανοσολογικές αποκρίσεις και αναδιαμόρφωση εξωκυττάριου στρώματος. Η ανάλυση NMF κατέταξε τους ασθενείς σε 11 ομάδες με διακριτά λειτουργικά προφίλ. Διαπιστώθηκε ένας σταθερός μοριακός πυρήνας - που περιλαμβάνει υπερέκφραση των COL11A1, MMP11, MMP13, SPP1, HOXD13 και HOXA13, καθώς και υποέκφραση των ADH1B, HPGD, AFF3 και ZBTB16 - ο οποίος παρέμενε αμετάβλητος ανεξαρτήτως κλινικής κατηγοριοποίησης κατά στάδιο νόσου, επιβίωση, φύλο ή μεταστατική κατάσταση. Η ανάλυση πληροφοριακού κέρδους κατέδειξε ότι κανένα μεμονωμένο γονίδιο δεν επαρκεί για την κλινική ταξινόμηση, επιβεβαιώνοντας τον πολυπαραγοντικό χαρακτήρα της νόσου. Τα ευρήματα αυτά υποδηλώνουν ότι το ESCC χαρακτηρίζεται από ένα κοινό ογκογόνο υπόστρωμα αναδιαμόρφωσης εξωκυτταρίου στρώματος και αναπτυξιακής μεταγραφικής επανενεργοποίησης, πάνω στο οποίο εδράζεται σημαντική μοριακή ετερογένεια, με άμεσες συνέπειες για τη στρωματοποίηση ασθενών και τη στόχευση θεραπευτικών παρεμβάσεων.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Φουντουλάκη Μαρία
  • Fountoulaki Maria

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
English

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:5427534

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Φουντουλάκη Μαρία; Fountoulaki Maria. Μεταγραφωμική ανάλυση ακανθοκυτταρικού καρκινώματος οισοφάγου με οντολογική προτεραιοποίηση και ιεραρχική συσταδοποίηση γονιδίων / Transcriptomic analysis of esophageal squamous cell carcinoma with ontological prioritization and hierarchical gene clustering. 2026. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5427534