Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Aντιλήψεις των πολιτών και των ιατρών σχετικά με τον εμβολιασμό έναντι του HPV

Abstract

dc:description

Οι ιοί των ανθρωπίνων θηλωμάτων (Human Papillomaviruses, HPV) αποτελούν μια εκτεταμένη οικογένεια μικρών ιών DNA διπλής έλικας, οι οποίοι μολύνουν κυρίως τα πλακώδη επιθήλια του δέρματος και των βλεννογόνων. Μέχρι σήμερα έχουν ταυτοποιηθεί περισσότεροι από 200 διαφορετικοί γονότυποι HPV, οι οποίοι διακρίνονται σε τύπους χαμηλού και υψηλού ογκογόνου κινδύνου, ανάλογα με τη δυνατότητά τους να προκαλέσουν κακοήθη εξαλλαγή. Η λοίμωξη από ορισμένους τύπους HPV, ιδιαίτερα εκείνους που χαρακτηρίζονται ως υψηλού ογκογόνου κινδύνου, έχει συνδεθεί με την ανάπτυξη διαφόρων μορφών καρκίνου, όπως του τραχήλου της μήτρας, του αιδοίου, του κόλπου, του πρωκτού, του πέους, καθώς και κακοηθειών της κεφαλής και του τραχήλου. Υπολογίζεται ότι περίπου το 4% όλων των περιστατικών καρκίνου παγκοσμίως σχετίζεται με τη λοίμωξη από HPV. Η HPV λοίμωξη αποτελεί τον σημαντικότερο αιτιολογικό παράγοντα για την ανάπτυξη καρκίνου του τραχήλου της μήτρας, ενώ ευθύνεται επίσης για την εμφάνιση των κονδυλωμάτων των γεννητικών οργάνων, τα οποία προκαλούνται κυρίως από τους τύπους χαμηλού κινδύνου HPV 6 και HPV 11. Η μετάδοση πραγματοποιείται κυρίως μέσω της σεξουαλικής επαφής, συμπεριλαμβανομένης της κολπικής, πρωκτικής και στοματικής επαφής, ενώ σπανιότερα μπορεί να συμβεί και κάθετη μετάδοση από τη μητέρα στο νεογνό. Οι λοιμώξεις είναι ιδιαίτερα συχνές στις ηλικίες 18–30 ετών, δηλαδή κατά την περίοδο της μεγαλύτερης σεξουαλικής δραστηριότητας. Παρότι η πλειονότητα των λοιμώξεων υποχωρεί αυτόματα μέσα σε ένα έως δύο έτη χάρη στην αποτελεσματική ανοσολογική απόκριση του οργανισμού, σε ποσοστό περίπου 10–20% των γυναικών η λοίμωξη επιμένει. Η εμμένουσα λοίμωξη αυξάνει σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης τραχηλικής ενδοεπιθηλιακής νεοπλασίας (Cervical Intraepithelial Neoplasia, CIN) βαθμού 2 ή 3, η οποία μπορεί, εάν δεν διαγνωστεί και αντιμετωπιστεί έγκαιρα, να εξελιχθεί σε διηθητικό καρκίνο του τραχήλου της μήτρας (Invasive Cervical Cancer, ICC). Οι ενδοεπιθηλιακές αλλοιώσεις του τραχήλου χαρακτηρίζονται από γενετική αστάθεια και ακολουθούν μια προοδευτική πορεία από ήπιες αλλοιώσεις (CIN1), οι οποίες συχνά υποστρέφουν αυτόματα, έως σοβαρές προκαρκινικές βλάβες (CIN2 και CIN3), οι οποίες εμφανίζουν αυξημένη πιθανότητα εξέλιξης σε διηθητικό καρκίνο. Οι υψηλού βαθμού αλλοιώσεις σχετίζονται σχεδόν αποκλειστικά με τύπους HPV υψηλού κινδύνου, κυρίως τους HPV 16 και HPV 18, οι οποίοι ευθύνονται για περίπου το 70% των περιπτώσεων καρκίνου του τραχήλου της μήτρας παγκοσμίως. Η εγκατάσταση της HPV λοίμωξης προϋποθέτει συνήθως την ύπαρξη μικροτραυματισμών στο επιθήλιο των γεννητικών οργάνων, μέσω των οποίων ο ιός αποκτά πρόσβαση στα βασικά επιθηλιακά κύτταρα. Ο κύκλος ζωής του HPV είναι στενά συνδεδεμένος με τη διαφοροποίηση των επιθηλιακών κυττάρων. Στους τύπους υψηλού ογκογόνου κινδύνου, η ογκογόνος δράση αποδίδεται κυρίως στις πρωτεΐνες E6 και E7, οι οποίες αδρανοποιούν τις ογκοκατασταλτικές πρωτεΐνες p53 και pRb αντίστοιχα. Η διαταραχή αυτών των μηχανισμών οδηγεί σε ανεξέλεγκτο κυτταρικό πολλαπλασιασμό, αναστολή της απόπτωσης, γενετική αστάθεια και διαταραχή της φυσιολογικής κυτταρικής διαφοροποίησης, συμβάλλοντας στην ανάπτυξη προκαρκινικών και καρκινικών αλλοιώσεων. Τα τελευταία χρόνια, η ανίχνευση του DNA του HPV έχει αναδειχθεί ως ιδιαίτερα αξιόπιστη μέθοδος προσυμπτωματικού ελέγχου, παρουσιάζοντας υψηλότερη ευαισθησία και μεγαλύτερη αρνητική προγνωστική αξία σε σύγκριση με την κυτταρολογική εξέταση (τεστ Παπανικολάου). Επιπλέον, επιτρέπει την ταυτοποίηση των γονότυπων υψηλού ογκογόνου κινδύνου πριν ακόμη εμφανιστούν κυτταρολογικές αλλοιώσεις, συμβάλλοντας στην έγκαιρη διάγνωση και στην αποτελεσματικότερη διαχείριση των γυναικών που διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο. Για τον λόγο αυτό, η εξέταση HPV DNA αναμένεται να αποτελέσει βασικό εργαλείο για την πρόληψη και την έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας, ιδιαίτερα στις ανεπτυγμένες χώρες, σε συνδυασμό με τα προγράμματα εμβολιασμού έναντι του HPV και τις οργανωμένες δράσεις προσυμπτωματικού ελέγχου

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Λαμπαθάκη Μιχαέλα- Στέλλα
  • Lampathaki Michaela Stella

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:5428620

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Λαμπαθάκη Μιχαέλα- Στέλλα; Lampathaki Michaela Stella. Aντιλήψεις των πολιτών και των ιατρών σχετικά με τον εμβολιασμό έναντι του HPV. 2026. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5428620