Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Ψυχοκοινωνικές επιπτώσεις της διπλής διάγνωσης HIV και χρήσης ψυχοδραστικών ουσιών: Στίγμα και κοινωνική αποδοχή

Abstract

dc:description

Εισαγωγή Η παρούσα διπλωματική εργασία διερευνά τις ψυχοκοινωνικές επιπτώσεις της διπλής διάγνωσης, δηλαδή της συνύπαρξης λοίμωξης HIV και διαταραχής χρήσης ψυχοδραστικών ουσιών, με κεντρικό άξονα τον ρόλο του κοινωνικού στίγματος και του αυτό-στιγματισμού στη διαμόρφωση της ψυχικής υγείας και της ποιότητας ζωής των ατόμων. Σκοπός Στόχος της μελέτης ήταν η ποσοτική αποτύπωση της σχέσης μεταξύ των διαστάσεων του στίγματος (αντιλαμβανόμενο, εξατομικευμένο, ανησυχίες αποκάλυψης και αρνητική αυτοεικόνα) και των επιπέδων ψυχολογικής δυσφορίας (κατάθλιψη, άγχος και στρες), καθώς και η διερεύνηση της επίδρασης κοινωνικοοικονομικών παραγόντων, όπως η ανεργία, στην ελληνική πραγματικότητα. Μέθοδος Η έρευνα υιοθέτησε ποσοτική, συγχρονική προσέγγιση. Τα δεδομένα συλλέχθηκαν μέσω δομημένου ηλεκτρονικού ερωτηματολογίου, σε συνεργασία με τον Σύλλογο Οροθετικών Ελλάδας «Θετική Φωνή» και άλλους φορείς μείωσης βλάβης (διαδικτυακές ομάδες ενημέρωσης, πρόληψης και μείωσης της βλάβης από τη χρήση ψυχοδραστικών ουσιών). Συμμετείχαν 53 άτομα, με τη χρήση τριών σταθμισμένων ψυχομετρικών εργαλείων: της Κλίμακας Στίγματος HIV (Berger HIV Stigma Scale), της Κλίμακας Κατάθλιψης, Άγχους και Στρες (DASS-21) και του CAGE-AID. Το δείγμα χωρίστηκε σε Ομάδα Στόχος (άτομα με HIV και χρήση ουσιών, n=23) και Ομάδα Ελέγχου (χρήστες ουσιών χωρίς HIV, n=30). Αποτελέσματα Τα κύρια ευρήματα αποκάλυψαν ισχυρή θετική συσχέτιση μεταξύ συνολικού αντιλαμβανόμενου στίγματος και ψυχολογικής δυσφορίας (r = 0,452, p < 0,001). Ιδιαίτερα ισχυρή ήταν η σχέση της υποκλίμακας «Αρνητική Αυτοεικόνα» (internalized stigma) με την κατάθλιψη (r = 0,465, p < 0,001). Η Ομάδα Στόχος παρουσίασε στατιστικά σημαντικά χαμηλότερες ανησυχίες αποκάλυψης σε σχέση με την Ομάδα Ελέγχου (p = 0,028, Cohen’s d = 0,62). Η ανεργία (35,8% του δείγματος) συσχετίστηκε σημαντικά με υψηλότερα επίπεδα κατάθλιψης. Η βαρύτητα της χρήσης ουσιών ήταν ομοιογενής μεταξύ των δύο ομάδων (CAGE-AID M ≈ 2,5). Συμπεράσματα Τα αποτελέσματα υπογραμμίζουν ότι το στίγμα λειτουργεί ως διαβρωτική «κοινωνική τοξίνη» που υπερβαίνει τη βιολογική διάσταση του HIV και επηρεάζει βαθιά την ψυχική υγεία, τη θεραπευτική συμμόρφωση και την κοινωνική επανένταξη. Απαιτείται ριζική μετάβαση σε ολιστικό, δικαιωματικό μοντέλο φροντίδας όπως το Positive Health, Dignity and Prevention (PHDP), με έμφαση στην καταπολέμηση του πολυεπίπεδου στίγματος και την ψυχοκοινωνική ενδυνάμωση.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Μπακάλης Μάριος
  • Bakalis Marios

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:5431888

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Μπακάλης Μάριος; Bakalis Marios. Ψυχοκοινωνικές επιπτώσεις της διπλής διάγνωσης HIV και χρήσης ψυχοδραστικών ουσιών: Στίγμα και κοινωνική αποδοχή. 2026. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5431888