Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Διερεύνηση της δράσης των «γραφέων» στη διοίκηση των μυκηναϊκών ανακτορικών κρατών

Abstract

dc:description

Αντικείμενο μελέτης της παρούσας εργασίας είναι η διερεύνηση της δράσης των «γραφέων» στο πλαίσιο της διοίκησης των μυκηναϊκών ανακτορικών κρατών. Αρχικά, παρουσιάζεται το ιστορικό της έρευνας και οι παλαιογραφικές μελέτες που έχουν διακρίνει αρκετά από τα άτομα που είχαν τον ρόλο του συντάκτη εγγράφων, ενώ εξετάζεται και η τάση των τελευταίων δεκαετιών να διερευνώνται οι γραφείς όχι μόνο ως σύνολα παλαιογραφικών χαρακτηριστικών, αλλά ως παράγοντες της μυκηναϊκής ανακτορικής διοίκησης, από την οποία αφορμάται και η παρούσα προσέγγιση. Η ανάλυση κινείται τόσο στον αρχαιολογικό όσο και στον επιγραφικό άξονα, ενώ πολύτιμες συγκριτικές δυνατότητες προσφέρει και η αναφορά στην Εγγύς Ανατολή. Στο πρώτο σκέλος, εξετάζονται τα πλαίσια εύρεσης των κειμένων Γραμμικής Β, με έμφαση στην Κνωσό και την Πύλο, από όπου προκύπτει η πληρέστερη αρχαιολογική εικόνα για τη λειτουργία της γραφογνωστικής διοίκησης. Στη συνέχεια, αναλύονται τα ίδια τα έγγραφα, με έμφαση στις πινακίδες, οι οποίες προσεγγίζονται τόσο από την πλευρά του περιεχομένου τους όσο και από την άποψη της υλικής τους υπόστασης και των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών που τους έχουν αποδώσει οι συντάκτες τους. Παράλληλα, διερευνώνται οι συνήθειες των γραφέων κατά τη σύνταξη κειμένων, οι διορθώσεις στα κείμενα των πινακίδων και οι έμμεσες ενδείξεις για την εκπαίδευση των μαθητευομένων, καθώς και ο κοινωνικός ρόλος και η ταυτότητα του ατόμου που ασκεί τη γραφογνωσία στον μυκηναϊκό κόσμο. Τέλος, μέσα από τις συγκριτικές προσεγγίσεις με την Εγγύς Ανατολή και τις πλούσια τεκμηριωμένες παραδόσεις της Μεσοποταμίας, της Αιγύπτου και της Ανατολίας, επιχειρείται όχι να παραχθούν ευθείες ταυτίσεις, αλλά να δοθεί η δυνατότητα για περαιτέρω εξέταση της εκπαίδευσης και του ρόλου των γραφέων μέσα από τα πληρέστερα παράλληλα που διαθέτει ο μελετητής του προϊστορικού Αιγαίου για το θέμα της γραφογνωσίας. Συμπερασματικά, προκύπτει ότι οι γραφείς του μυκηναϊκού κόσμου πιθανότατα θα ήταν και οι ίδιοι μέλη επιφανών ομάδων και συμμετέχοντες στη διοίκηση – όχι απλά εξειδικευμένο προσωπικό, ενώ η μειωμένη ανάγκη για προσθήκες νέων γραφέων, σε αντίθεση με τις μεγάλες ανάγκες της Εγγύς Ανατολής, πιθανώς να είχε οδηγήσει σε μικρότερης κλίμακας και λιγότερο θεσμοθετημένα πλαίσια μάθησης, τα οποία όμως σαφώς θα έπρεπε και πάλι να προετοιμάσουν τους μελλοντικούς γραφείς τόσο αναφορικά με τα σημεία του συλλαβαρίου, όσο και πιθανώς με την κατασκευή των πινακίδων, τις διοικητικές πρακτικές και τους κανόνες δικαίου.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Φατσή Αριάδνη-Παναγιώτα
  • Fatsi Ariadni-Panagiota

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:5433704

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Φατσή Αριάδνη-Παναγιώτα; Fatsi Ariadni-Panagiota. Διερεύνηση της δράσης των «γραφέων» στη διοίκηση των μυκηναϊκών ανακτορικών κρατών. 2026. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5433704