Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Historical trends of polycyclic aromatic hydrocarbons in sediment cores of the northeastern Mediterranean Sea: Defining background values of pre-industrial ages

Abstract

dc:description

Οι πολυκυκλικοί αρωματικοί υδρογονάνθρακες (ΠΑΥ) είναι επίμονοι οργανικοί ρυπαντές ιδιαίτερου περιβαλλοντικού ενδιαφέροντος, καθώς αρκετά ομόλογα παρουσιάζουν τοξικές, μεταλλαξιογόνες ή/και καρκινογόνες ιδιότητες. Λόγω της υδρόφοβης φύσης τους, οι ΠΑΥ συσχετίζονται με το αιωρούμενο σωματιδιακό υλικό, καθιζάνουν στη στήλη του νερού και τελικά εναποτίθενται και διατηρούνται στα θαλάσσια ιζήματα. Οι πυρήνες ιζήματος αποτελούν σημαντικά φυσικά αρχεία για την ανασύσταση ιστορικών τάσεων ρύπανσης καθώς και τη διάκριση μεταξύ φυσικού υποβάθρου και ανθρωπογενών πιέσεων. Στην παρούσα εργασία μελετήθηκε η παρουσία και κατανομή των ΠΑΥ σε πυρήνες ιζήματος της βορειοανατολικής Μεσογείου, με κύριο στόχο τον καθορισμό συγκεντρώσεων υποβάθρου (BCs) και συγκεντρώσεων εκτίμησης υποβάθρου (BACs) για την αξιολόγηση της ποιότητας των ιζημάτων. Εξετάστηκαν συνολικά έντεκα πυρήνες, οι οποίοι συλλέχθηκαν κατά τη διάρκεια διάφορων ωκεανογραφικών αποστολών που έλαβαν χώρα μεταξύ του 2007 και του 2023. Οι πυρήνες καλύπτουν αντιπροσωπευτικές περιοχές της βορειοανατολικής Μεσογείου, όπως το βόρειο Αιγαίο, το νότιο Αιγαίο/Κρητικό Πέλαγος, τον Σαρωνικό Κόλπο (λεκάνη Επιδαύρου), το Ιόνιο Πέλαγος και τη βορειοδυτική Λεβαντίνη. Τα δείγματα που συλλέχθηκαν αναλύθηκαν ως προς ένα ευρύ φάσμα 70 ΠΑΥ, συμπεριλαμβανομένων μη υποκαταστημένων ΠΑΥ καθώς και αλκυλιωμένα ομόλογα των σειρών ναφθαλενίου, διβενζοθειοφαινίου, φαινανθρενίου, πυρενίου και χρυσενίου. Η ανάλυση πραγματοποιήθηκε με αέρια χρωματογραφία-φασματομετρία μαζών. Τα βιομηχανικά ιζήματα χαρακτηρίζονται από υψηλότερες συγκεντρώσεις ΠΑΥ, αντανακλώντας μικτές ανθρωπογενείς εισροές από καύση ορυκτών καυσίμων, πετρελαϊκές δραστηριότητες, αστικές εκπομπές καθώς και ατμοσφαιρική μεταφορά/απόθεση. Αντίθετα, τα προ-βιομηχανικά ιζήματα εμφανίζουν χαμηλές συγκεντρώσεις ΠΑΥ, περιορισμένη χωρική μεταβλητότητα και κυριαρχία των ομολόγων 2-3 αρωματικών δακτυλίων (σειρά ναφθαλενίου και φαινανθρενίου). Οι περισσότεροι ΠΑΥ 4–7 αρωματικών δακτυλίων απουσιάζουν ή ανιχνεύονται σε πολύ χαμηλές συγκεντρώσεις, υποδεικνύοντας φυσικό υπόβαθρο, κυρίως συνδεδεμένο με καύση βιομάζας, φυσικές πυρογενείς διεργασίες καθώς και ατμοσφαιρική μεταφορά/εναπόθεση. Οι προτεινόμενες τιμές BC και BAC παρέχουν νέα επίπεδα αναφοράς για ένα ευρύ φάσμα ΠΑΥ σε προβιομηχανικά ιζήματα της βορειοανατολικής Μεσογείου. Οι τιμές αυτές δύναται να υποστηρίξουν μελλοντικά προγράμματα παρακολούθησης καθώς και την ανάπτυξη κατάλληλων περιφερειακών κριτηρίων αξιολόγησης της ποιότητας ιζημάτων.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • ΡΕΚΤΣΙΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΑ
  • REKTSINI AIKATERINA

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
English

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:5449113

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

ΡΕΚΤΣΙΝΗ ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΑ; REKTSINI AIKATERINA. Historical trends of polycyclic aromatic hydrocarbons in sediment cores of the northeastern Mediterranean Sea: Defining background values of pre-industrial ages. 2026. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5449113