Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

«Αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας του Ελληνικού Ημερήσιου Δείκτη Επικινδυνότητας Έναρξης Δασικών Πυρκαγιών»

Abstract

dc:description

Η εκτίμηση της επικινδυνότητας των δασικών πυρκαγιών αποτελεί σημαντικό εργαλείο για τον σχεδιασμό της πρόληψης, την επιχειρησιακή ετοιμότητα και την αποτελεσματικότερη διαχείριση του κινδύνου. Στην Ελλάδα, ο Ημερήσιος Χάρτης Πρόβλεψης Κινδύνου Πυρκαγιάς χρησιμοποιείται ως βασικό επιχειρησιακό εργαλείο για την καθημερινή αποτύπωση της επικινδυνότητας κατά την αντιπυρική περίοδο. Παρότι η πληροφορία αυτή αξιοποιείται ευρέως για την υποστήριξη αποφάσεων, η αξιολόγηση της πραγματικής αποτελεσματικότητας του δείκτη σε σχέση με την εκδήλωση πυρκαγιών, καθώς και η διερεύνηση πιθανών χωρικών διαφοροποιήσεων στην απόδοσή του, παρουσιάζουν ιδιαίτερο επιστημονικό και επιχειρησιακό ενδιαφέρον. Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η αξιολόγηση του Ελληνικού Ημερήσιου Δείκτη Επικινδυνότητας Πυρκαγιάς και η διερεύνηση της σχέσης του με την πραγματική εκδήλωση δασικών πυρκαγιών στην Ελλάδα. Για τον σκοπό αυτό αξιοποιήθηκαν ημερήσιες τιμές του δείκτη για την περίοδο 2010–2024, οι οποίες αφορούν 102 χωρικές ενότητες της χώρας. Συνολικά εξετάστηκαν 2.250 ημερήσιες χαρτογραφικές αποτυπώσεις, που αντιστοιχούν σε 229.500 επιμέρους παρατηρήσεις. Τα δεδομένα του δείκτη συνδυάστηκαν με καταγεγραμμένα περιστατικά πυρκαγιών, προκειμένου να εξεταστεί κατά πόσο η αύξηση του επιπέδου επικινδυνότητας συνοδεύεται από αντίστοιχη αύξηση στην πραγματική εκδήλωση πυρκαγιών. Η αξιολόγηση πραγματοποιήθηκε με συνδυασμό στατιστικών μεθόδων, ώστε να εξεταστούν διαφορετικές διαστάσεις της απόδοσης του δείκτη. Συγκεκριμένα, χρησιμοποιήθηκε ο συντελεστής συσχέτισης Spearman για τη διερεύνηση της σχέσης μεταξύ του δείκτη επικινδυνότητας και της εκδήλωσης πυρκαγιάς, ο πίνακας συνολικής ταξινόμησης (Classification Table) για την αξιολόγηση της ορθής ταξινόμησης των παρατηρήσεων και η καμπύλη ROC (Receiver Operating Characteristic) για την εκτίμηση της διακριτικής ικανότητας του δείκτη. Παράλληλα, εφαρμόστηκε ο μη παραμετρικός έλεγχος Kruskal–Wallis, με σκοπό να διερευνηθούν οι διαφοροποιήσεις στην απόδοση του δείκτη μεταξύ των Περιφερειών. Τα αποτελέσματα ανέδειξαν σημαντικές χωρικές διαφοροποιήσεις στην απόδοση του δείκτη. Σε αρκετές ηπειρωτικές Περιφέρειες παρατηρήθηκαν υψηλότερες και περισσότερο σταθερές επιδόσεις, ενώ στις νησιωτικές περιοχές καταγράφηκε μεγαλύτερη διακύμανση και, σε αρκετές περιπτώσεις, χαμηλότερη διακριτική ικανότητα. Σε επίπεδο Περιφερειών, η μέση τιμή του συντελεστή Spearman ανήλθε σε 0,113, η μέση ακρίβεια του Classification Table σε 82,65%, ενώ η μέση τιμή της ROC Curve διαμορφώθηκε σε 0,585. Η διαφοροποίηση μεταξύ των επιμέρους μεθόδων αξιολόγησης ανέδειξε, παράλληλα, ότι η απόδοση του δείκτη δεν μπορεί να αποτυπωθεί επαρκώς μέσω μίας μόνο στατιστικής παραμέτρου. Ενδεικτικά, το Classification Table παρουσίασε ιδιαίτερα υψηλές τιμές στο Νότιο Αιγαίο, την Αττική και τη Στερεά Ελλάδα, ενώ οι υψηλότερες τιμές της ROC Curve εντοπίστηκαν κυρίως σε ηπειρωτικές Περιφέρειες, όπως η Ανατολική Μακεδονία και Θράκη και η Κεντρική Μακεδονία. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η διαφοροποίηση μεταξύ ηπειρωτικής και νησιωτικής Ελλάδας. Η περιορισμένη διαθεσιμότητα τοπικών δεδομένων, η μικρότερη χωρική κλίμακα, ο κατακερματισμός των δασικών εκτάσεων και οι ιδιαίτερες κλιματικές και τοπογραφικές συνθήκες των νησιωτικών περιοχών μπορούν να επηρεάζουν την απόδοση ενός συστήματος που εφαρμόζεται σε ευρύτερη χωρική κλίμακα. Ο έλεγχος Kruskal–Wallis επιβεβαίωσε ότι οι διαφοροποιήσεις μεταξύ των Περιφερειών είναι ιδιαίτερα εμφανείς στην περίπτωση της ROC Curve, ενώ για το Classification Table οι διαφορές εμφανίζονται λιγότερο έντονες. Συνολικά, τα ευρήματα δείχνουν ότι ο Ελληνικός Ημερήσιος Δείκτης Επικινδυνότητας Πυρκαγιάς αποτελεί χρήσιμο εργαλείο για την αποτύπωση της επικινδυνότητας και την υποστήριξη της πρόληψης και της επιχειρησιακής διαχείρισης, η απόδοσή του όμως δεν είναι χωρικά ομοιόμορφη. Η αξιολόγηση σε λεπτομερέστερη χωρική κλίμακα, η ενίσχυση της διαθεσιμότητας τοπικών δεδομένων και η αξιοποίηση συμπληρωματικών πηγών πληροφορίας μπορούν να συμβάλουν στη βελτίωση της αξιοπιστίας του συστήματος, ιδιαίτερα στις νησιωτικές περιοχές. Έτσι, η περαιτέρω βελτίωση του δείκτη μπορεί να ενισχύσει την έγκαιρη αναγνώριση των περιόδων αυξημένου κινδύνου και να υποστηρίξει περισσότερο στοχευμένες δράσεις πρόληψης και αποτελεσματικότερη επιχειρησιακή λήψη αποφάσεων.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Τονγκούρη Ζωή
  • Tongkouri Zoi

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:5449357

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Τονγκούρη Ζωή; Tongkouri Zoi. «Αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας του Ελληνικού Ημερήσιου Δείκτη Επικινδυνότητας Έναρξης Δασικών Πυρκαγιών». 2026. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5449357