Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

« Το περιβαλλοντικό αποτύπωμα στις πολεμικές συγκρούσεις »

Abstract

dc:description

Η παρούσα διπλωματική εργασία πραγματεύεται το πολυδιάστατο περιβαλλοντικό αποτύπωμα των σύγχρονων ένοπλων συγκρούσεων, εστιάζοντας στη ενδελεχή μελέτη περίπτωσης της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία (2022–σήμερα). Αναγνωρίζοντας το φυσικό περιβάλλον ως το «σιωπηλό θύμα» του πολέμου, η έρευνα έχει ως κεντρικό σκοπό τη συστηματική καταγραφή των οικολογικών επιπτώσεων, την ανάλυση των μηχανισμών περιβαλλοντικής υποβάθμισης και την κριτική αξιολόγηση της επάρκειας του διεθνούς νομικού πλαισίου. Μεθοδολογικά, υιοθετείται η ανάλυση αιτιακής διασύνδεσης (causal chain analysis), αξιοποιώντας δευτερογενή δεδομένα από εκθέσεις διεθνών οργανισμών (UNEP, CEOBS), νομικά κείμενα και πληροφορίες ανοικτών πηγών (OSINT). Μέσα από τη θεωρητική και εμπειρική ανάλυση (Κεφάλαια 1 & 2), καταδεικνύεται ότι η έννοια της «περιβαλλοντικής ασφάλειας» διαρρηγνύεται πλήρως στο σύγχρονο πεδίο μάχης. Η εξέταση των δεδομένων από την ουκρανική επικράτεια (Κεφάλαιο 3) αποκαλύπτει ότι ο βιομηχανικός πόλεμος πυροδοτεί αλυσιδωτά τεχνολογικά ατυχήματα (φαινόμενα NaTech). Η εργασία αναλύει σε βάθος τις άμεσες και σιωπηλές επιπτώσεις, όπως η εκτεταμένη χημική ρύπανση των γόνιμων εδαφών (τσέρνοζεμ), η καταστροφή των υδάτινων πόρων και της βιοποικιλότητας με αποκορύφωμα την κατάρρευση του φράγματος της Καχόβκα, καθώς και τους πρωτοφανείς ραδιολογικούς κινδύνους από τη στρατιωτικοποίηση του Πυρηνικού Σταθμού της Ζαπορίζια. Παράλληλα, αναδεικνύεται η ανάδυση ψηφιακών εργαλείων συμμετοχικής τεκμηρίωσης (EcoZagroza) από την κοινωνία των πολιτών. Τα συμπεράσματα της έρευνας (Κεφάλαιο 4) επιβεβαιώνουν την πλήρη αδυναμία του υφιστάμενου Διεθνούς Ανθρωπιστικού Δικαίου να αποτρέψει την οικολογική καταστροφή. Ως εκ τούτου, προτείνεται μια δέσμη ριζοσπαστικών πολιτικών για τη δεκαπενταετία 2026-2040: η άμεση ποινικοποίηση της «οικοκτονίας» (ecocide) στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο, η θεσμοθέτηση παγκόσμιων ψηφιακών πρωτοκόλλων περιβαλλοντικής τεκμηρίωσης και η εφαρμογή μιας στρατηγικής «Πράσινης Ανοικοδόμησης» (Green Reconstruction), χρηματοδοτούμενης από τις πολεμικές αποζημιώσεις του επιτιθέμενου, με στόχο την αποκατάσταση της οικοσυστημικής ανθεκτικότητας και τη διασφάλιση της παγκόσμιας ειρήνης.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Παπανικολάου Χρήστος
  • Papanikolaou Christos

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:5449647

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Παπανικολάου Χρήστος; Papanikolaou Christos. « Το περιβαλλοντικό αποτύπωμα στις πολεμικές συγκρούσεις ». 2026. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5449647