Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Επιπτώσεις του συστήματος βαρδιών στον ύπνο και την διατροφή των νοσηλευτών

Abstract

dc:description

Εισαγωγή: Στη σύγχρονη κοινωνία, η ανάγκη για ένα ευέλικτο και διαρκώς διαθέσιμο εργατικό δυναμικό που λειτουργεί 24 ώρες το 24ωρο είναι πια αναγκαία. Υπολογίζεται ότι περίπου το 20% του παγκόσμιου πληθυσμού απασχολείται σε συστήματα βαρδιών, συμπεριλαμβανομένης και της νυχτερινής εργασίας. Ιδιαίτερα σε τομείς, όπως η νοσηλευτική, που σχετίζονται με την ασφάλεια και την υγεία των πολιτών, η συνεχής παρουσία του προσωπικού είναι αναγκαία για την παροχή ποιοτικών και αποτελεσματικών υπηρεσιών. Ο ανθρώπινος οργανισμός ρυθμίζεται από τον κιρκάδιο ρυθμό, έναν εσωτερικό μηχανισμό που προετοιμάζει τον οργανισμό για ύπνο τη νύχτα και τον κρατάει σε εγρήγορση την ημέρα. Η διατάραξη αυτού του ρυθμού, όπως συμβαίνει στην εργασία με βάρδιες, συσχετίζεται με την εμφάνιση χρόνιων νοσημάτων και επιβαρύνει την υγεία του ατόμου. Σκοπός: Η διερεύνηση των επιπτώσεων του κυλιόμενου ωραρίου εργασίας στις διατροφικές συνήθειες και την ποιότητα ύπνου του νοσηλευτικού προσωπικού, με στόχο την ανάδειξη δεδομένων που θα συμβάλουν στη βελτίωση της ποιότητας ζωής και των εργασιακών συνθηκών του πληθυσμού αυτού. Μεθοδολογία: Για την παρούσα συγχρονική μελέτη, η συλλογή των δεδομένων πραγματοποιήθηκε διαδικτυακά μέσω ειδικής πλατφόρμας του ΕΚΠΑ, εξασφαλίζοντας την ανωνυμία και εμπιστευτικότητα των συμμετεχόντων. Το δείγμα περιλάμβανε 128 νοσηλευτές. Η δειγματοληψία ήταν ευκολίας και τυχαία, βάσει προκαθορισμένων κριτηρίων ένταξης και αποκλεισμού. Χρησιμοποιήθηκε το Ερωτηματολόγιο Συχνότητας Τροφίμων (Food Frequency Questionnaire – FFQ) σε συνδυασμό με το Ερωτηματολόγιο Συνηθειών Διατροφής για την διατροφικής αξιολόγησης και το Standard Shiftwork Index – Ενότητα Sleep Questionnaire για την εκτίμηση των συνηθειών ύπνου. Η στατιστική ανάλυση έγινε µε το στατιστικό πρόγραμμα SPSS 28. Πραγματοποιήθηκε περιγραφική και επαγωγική ανάλυση. Σε όλα τα στατιστικά τεστ χρησιμοποιήθηκε επίπεδο σημαντικότητας α= 0,05. Αποτελέσματα: Τα αποτελέσματα ανέδειξαν ότι η εργασία σε κυλιόμενο ωράριο συνδέεται με σημαντική επιβάρυνση τόσο της διατροφικής συμπεριφοράς όσο και της ποιότητας ύπνου. Οι νοσηλευτές που εργάζονταν σε βάρδιες παρουσίασαν συχνότερη παράλειψη γευμάτων, αυξημένη κατανάλωση fast food, αμυλούχων τροφίμων και καφεΐνης, καθώς και μεγαλύτερη εξάρτηση από το κυλικείο του νοσοκομείου, σε σύγκριση με τους εργαζόμενους σε σταθερό ωράριο, οι οποίοι εμφάνιζαν πιο ισορροπημένο διατροφικό προφίλ και καλύτερη προσκόλληση σε υγιεινά πρότυπα διατροφής. Παράλληλα, η μελέτη κατέδειξε ότι οι νοσηλευτές σε βάρδιες εμφάνιζαν χαμηλότερη ποιότητα ύπνου και αυξημένα επίπεδα χρόνιας κόπωσης, γεγονός που αποδίδεται κυρίως στη διαταραχή του κιρκάδιου ρυθμού και στην ανεπαρκή αποκατάσταση μεταξύ των βαρδιών. Επιπλέον, κοινωνικοί και δημογραφικοί παράγοντες, όπως το φύλο, η οικογενειακή κατάσταση, η ηλικία και τα έτη προϋπηρεσίας, φάνηκε να επηρεάζουν σημαντικά τόσο τις διατροφικές συνήθειες όσο και την ποιότητα ύπνου των συμμετεχόντων. Ιδιαίτερα οι χωρισμένοι, διαζευγμένοι ή χήροι νοσηλευτές παρουσίασαν μεγαλύτερη επιβάρυνση σε δείκτες διατροφής και ύπνου. Συμπεράσματα: Συμπερασματικά, η εργασία σε βάρδιες φαίνεται να αποτελεί σημαντικό παράγοντα κινδύνου για την εμφάνιση μεταβολικών διαταραχών, επαγγελματικής εξουθένωσης και μειωμένης λειτουργικότητας του νοσηλευτικού προσωπικού. Τα ευρήματα υπογραμμίζουν την ανάγκη εφαρμογής οργανωτικών και υποστηρικτικών παρεμβάσεων στα νοσοκομεία, με στόχο τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας, της ποιότητας ύπνου και των διατροφικών συνηθειών των νοσηλευτών, συμβάλλοντας παράλληλα στην ασφάλεια και την ποιότητα της παρεχόμενης φροντίδας υγείας.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Τζώρτζη Ευγενία
  • Tzortzi Evgenia

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:5450162

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Τζώρτζη Ευγενία; Tzortzi Evgenia. Επιπτώσεις του συστήματος βαρδιών στον ύπνο και την διατροφή των νοσηλευτών. 2026. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5450162