National and Kapodistrian University of Athens
Οι δομές φιλοξενίας ασυνόδευτων ανηλίκων ως χώροι κοινωνικής ένταξης: μελέτη δύο Κέντρων Φιλοξενίας Ασυνόδευτων Ανηλίκων στο κέντρο της Αθήνας
Abstract
dc:descriptionΗ παρούσα έρευνα μελετά τον τρόπο λειτουργίας δύο Κέντρων Φιλοξενίας Ασυνόδευτων Ανηλίκων (Κ.Φ.Α.Α.) στο κέντρο της Αθήνας, διερευνώντας αν, και σε ποιο βαθμό οι θεσμικοί και κοινωνικοί τους μηχανισμοί προάγουν την κοινωνική ένταξη των παιδιών, ή, αντιθέτως, παράγουν συνθήκες ιδρυματοποίησης. Υιοθετώντας ποιοτική μεθοδολογία, η έρευνα αντλεί το υλικό της από οκτώ ημι-δομημένες συνεντεύξεις με εργαζομένους/ες που στελεχώνουν τις δύο δομές. Μέσα από τον λόγο των εργαζομένων αναλύεται το πλαίσιο λειτουργίας των Κ.Φ.Α.Α., ο επαγγελματικός τους ρόλος και οι καθημερινές τους πρακτικές, με σκοπό να διερευνηθεί αν αυτές υποστηρίζουν την αυτονομία των ανηλίκων. Τα ευρήματα αναδεικνύουν τη διαφορετική φιλοσοφία των δύο δομών, με το Κ.Φ.Α.Α. «Α», που φιλοξενεί εφήβους, να υιοθετεί μια εσωστρεφή λογική, ενώ το Κ.Φ.Α.Α. «Π», που φιλοξενεί μικρότερα παιδιά, να χαρακτηρίζεται από μια λογική πιο «ανοιχτή» προς την κοινωνία. Παράλληλα, το σύνολο του προσωπικού και στις δύο δομές αναλαμβάνει έναν ρόλο με χαρακτηριστικά «γονεϊκότητας», μεγάλο μέρος του οποίου καταλαμβάνει η φροντίδα των ανηλίκων. Η ανάληψη καθηκόντων καθημερινής φροντίδας από τα μέλη της διεπιστημονικής ομάδας οδηγεί σε επικάλυψη του ρόλου τους με εκείνον των υπευθύνων καθημερινής φροντίδας, με αποτέλεσμα να δυσχεραίνεται η άσκηση του αμιγώς επιστημονικού τους έργου. Η ανάγκη των εργαζομένων να οριοθετήσουν την επαγγελματική τους ταυτότητα λειτουργεί και ως μηχανισμός αυτοπροστασίας των ίδιων και των παιδιών από τη συναισθηματική εμπλοκή. Ωστόσο, η υποστελέχωση, η έλλειψη θεσμικής υποστήριξης και η διαρκής έκθεση του προσωπικού στις τραυματικές αφηγήσεις των ανηλίκων οδηγούν σε επαγγελματική εξουθένωση (“burnout”). Από τον λόγο των εργαζομένων αναδεικνύεται ότι η έννοια του «τραύματος» αποσυνδέεται μερικώς από την προσφυγική ιδιότητα των παιδιών και εκφράζεται μέσα από την ανάγκη φροντίδας και προστασίας. Έτσι, ο βασικός άξονας αναπαράστασης των ανηλίκων είναι η «παιδική ευαλωτότητα». Ο τρόπος αναπαράστασής τους επηρεάζει το είδος των σχέσεων που αναπτύσσονται μεταξύ εργαζομένων και ανηλίκων. Παρόλο που οι δεσμοί οικοδομούνται μέσα σε ένα ασταθές πλαίσιο, σε ορισμένες περιπτώσεις μακροχρόνιας παραμονής των παιδιών εντός της δομής δημιουργούνται σχέσεις εξάρτησης, τόσο από το προσωπικό, όσο και από την παρεχόμενη φροντίδα, δυσχεραίνοντας την αποχώρησή τους και υπονομεύοντας τη χειραφέτησή τους. Συμπερασματικά, η έρευνα δείχνει ότι ανεξαρτήτως της φιλοσοφίας του κάθε Κ.Φ.Α.Α., τα θεσμικά εμπόδια και τα όρια της ιδρυματικής φροντίδας υπονομεύουν στην πράξη την αυτονομία και την ένταξη των ανηλίκων, αναδεικνύοντας, τελικά, κοινά χαρακτηριστικά με εκείνα των ιδρυμάτων παιδικής προστασίας για παιδιά χωρίς μεταναστευτικό ή προσφυγικό υπόβαθρο.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- ΣΤΑΥΡΙΝΟΣ ΧΡΗΣΤΟΣ
- STAVRINOS CHRISTOS
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:5450851