National and Kapodistrian University of Athens
Ιδιοπαθής υδροκέφαλος φυσιολογικής πίεσης: διάγνωση, διαφορική διάγνωση, θεραπευτικές κατευθύνσεις (ανασκόπηση)
Abstract
dc:descriptionΟ ιδιοπαθής υδροκέφαλος φυσιολογικής πίεσης εμφανίζεται συνήθως μετά τα 60 με 65 και η αύξηση της ηλικίας σχετίζεται με σαφή αύξηση της συχνότητας, ιδίως μετά τα 75. Επίσης, απαντάται συχνότερα στους άνδρες, ενώ οι γυναίκες ανταποκρίνονται καλύτερα στην παροχέτευση. Ως προς την παθογένεση υπάρχουν διάφορες θεωρίες, αρχίζοντας από τη διαταραχή κυκλοφορίας του εγκεφαλονωτιαίου υγρού, την επιβράδυνση της απορρόφησής του και την διάταση του κοιλιακού συστήματος. Συνεπικουρούν η αυξημένη αρτηριακή πίεση, η αρτηριοσκλήρωση και γενικότερα η σκλήρυνση των αγγείων με την πάροδο της ηλικίας. Στην κλινική του εικόνα, ο ιδιοπαθής υδροκέφαλος φυσιολογικής πίεσης εκδηλώνεται με την κλασική τριάδα του Hakim. Δηλαδή, έχουμε διαταραχές στη βάδιση, διαταραχές στη νόηση και διαταραχές στην ούρηση. Υπάρχουν βαθμονομημένες κλίμακες αξιολόγησης. Η κλίμακα κλινικής βαρύτητας, η iNPH Grading Scale, η οποία βαθμολογεί νοητική λειτουργία, διαταραχές βάδισης και διαταραχές ούρησης, την κάθε μία από το 0 έως το 4, όπου το 0 είναι το ασυμπτωματικό, δηλαδή το φυσιολογικό, και το 4 η πλήρης ανεπάρκεια και αδυναμία. Σύνολο 12 μονάδες. (4 συν 4 συν 4). Απεικονιστικά έχουμε την κλίμακα Desh score, που λαμβάνει υπόψιν 5 παραμέτρους, και την κλίμακα Rad Scale αρχικά βασισμένη στην αξονική τομογραφία και πρόσφατα την κλίμακα Radscale σε MRI που περιλαμβάνει 7 παραμέτρους. Ιδιαίτερα σημασία φαίνεται να έχουν η γωνία μεσολόβιου, το παθολογικό περικοιλιακό σήμα, οι αβαθής αύλακες στην κυρτότητα των ημισφαιρίων. Έχει βρεθεί από νεκροτομικές μελέτες κυρίως ότι μαζί με τον ιδιοπαθή υδροκέφαλο φυσιολογικής πίεσης συνυπάρχει η νόσος Αλτσχάιμερ σε ποσοστό έως 75%. Επίσης μπορεί να συνυπάρχει και η αγγειακή νόσος έως ποσοστού 60%. Στη διαφορική διάγνωση έχουμε να μελετήσουμε καταστάσεις που μπορούν να προκαλέσουν και τα τρία συμπτώματα, καταστάσεις που μπορεί να προκαλέσουν δύο από τα τρία συμπτώματα και καταστάσεις που μπορεί να προκαλέσουν ένα από τα τρία συμπτώματα.Στη διαφορική διάγνωση περιλαμβάνονται τα παρκινσονικά σύνδρομα, η άνοια με σωμάτια Lewy, η φλοιοβασική εκφύλιση, η προϊούσα υπερπυρηνική παράλυση, η ατροφία πολλαπλών συστημάτων, η αγγειακή άνοια, οι νευροσύφιλη καθώς και ανεπιθύμητες ενέργειες φαρμάκων. Προχωρώντας στις διαγνωστικές δοκιμασίες, η περισσότερο καθιερωμένη κλινική δοκιμασία είναι το TAP test, δηλαδή η αφαίρεση 30 έως 50 ml εγκεφαλονωτιαίου υγρού και η αξιολόγηση της ενδεχόμενης κλινικής και νοητικής βελτίωσης, μετρώντας την εικόνα προ και μετά την οσφυονωτιαία παρακέντηση. Το TAP test αποτελεί προγνωστικό εργαλείο για μελλοντική ανταπόκριση στην τοποθέτηση βαλβίδας κοιλιοπεριτοναϊκής παροχέτευσης. Έχει δηλαδή υψηλή θετική προγνωστική αξία, αν και μειονέκτημα της είναι η χαμηλή αρνητική προγνωστική της αξία. Ωστόσο, παραμένει μέθοδος εκλογής στον εντοπισμό των κατάλληλων υποψηφίων για χειρουργική αντιμετώπιση, αλλά όχι, για τον αποκλεισμό ασθενών από τη θεραπευτική παρέμβαση. Επίσης, υπάρχει η δοκιμασία αξιολόγησης αντίστασης κατά την οσφυϊκή έγχυση κάποιου υγρού βασισμένη στην ύπαρξη διαταραγμένης απορρόφησης του εγκεφαλονωτιαίου υγρού. Μια άλλη δοκιμασία αποτελεί η συνεχής οσφυϊκή παροχέτευση, κατά την οποία αφαιρούμε 10 ml εγκεφαλονωτιαίου υγρού την ώρα, τουλάχιστον για τρεις μέρες. Και αυτή η δοκιμασία θεωρείται προγνωστικό εργαλείο για την τοποθέτηση βαλβίδας παροχέτευσης, έχουσα υψηλή θετική προγνωστική αξία, αλλά χαμηλή αρνητική προγνωστική αξία. Έχει όμως ένα επιπλέον μειονέκτημα: πιθανή πρόκληση λοίμωξης ή αιματώματος λόγω της συνεχούς ύπαρξης καθετήρα παροχέτευσης. Η βελτίωση της κλινικής εικόνας, ορίζεται: κατά 20% κινητική βελτίωση και 10% βελτίωση στις νευροψυχολογικές δοκιμασίες. Όσον αφορά τους βιοδείκτες εγκεφαλονωτιαίου υγρού, τα υψηλά επίπεδα ολικής Tau πρωτεΐνης ή φωσφορυλιωμένης Tau και ο χαμηλός λόγος β-αμυλοειδούς 42 προς 40 (Αβ 42/Αβ 40) φαίνεται να σχετίζονται με μη ανταπόκριση στη δοκιμασία TAP test. Γενικότερα, ασθενείς με προφίλ τείνον να είναι συμβατό με νόσο Αλτσχάιμερ έχουν μικρότερη πιθανότητα βελτίωσης σε σχέση με αυτούς που δεν έχουν προφίλ νόσου Αλτσχάιμερ.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Βελλή Δέσποινα
- Velli Despoina
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:5452076