National and Kapodistrian University of Athens
Investigating the causal relationship between anxiety and ALS
Abstract
dc:descriptionΥπόβαθρο. Η αμυοτροφική πλευρική σκλήρυνση (ALS) είναι μια σπάνια και θανατηφόρα νευροεκφυλιστική νόσος, κατά την οποία οι ανώτεροι και οι κατώτεροι κινητικοί νευρώνες εκφυλίζονται παράλληλα· οι αγχώδεις διαταραχές αποτελούν την κατηγορία ψυχιατρικών παθήσεων με τον υψηλότερο επιπολασμό παγκοσμίως. Το άγχος είναι συχνό στους ασθενείς με ALS ως αντίδραση στη διάγνωση μιας ανίατης νόσου· ωστόσο, ψυχιατρική νοσηρότητα έχει αναφερθεί και κατά την περίοδο πριν από τη διάγνωση, ενώ έχει παρατηρηθεί συσσώρευση ψυχιατρικών νόσων στις οικογένειες των ασθενών. Οι μελέτες συσχέτισης ολόκληρου του γονιδιώματος (GWAS) έχουν τεκμηριώσει μη μηδενικές γενετικές συσχετίσεις μεταξύ της ALS και αρκετών ψυχιατρικών γνωρισμάτων, όμως η γενετική συσχέτιση είναι ένας ενιαίος μέσος όρος για ολόκληρο το γονιδίωμα. Δεν μπορεί να υποδείξει ποιες παραλλαγές ευθύνονται γι' αυτήν. Το ερώτημα κατά πόσον η σχέση μεταξύ άγχους και ALS ανάγεται σε συγκεκριμένες κοινές αιτιώδεις παραλλαγές δεν είχε τεθεί, εξ όσων γνωρίζουμε, έως τώρα. Μέθοδοι. Αναλύσαμε δημόσια διαθέσιμα συνοπτικά στατιστικά (summary statistics) από πληθυσμούς ευρωπαϊκής καταγωγής για την ALS (27.205 ασθενείς, 110.881 μάρτυρες) και για έναν σύνθετο φαινότυπο ασθενών-μαρτύρων που περιλαμβάνει πέντε αγχώδεις διαταραχές ενηλίκων (122.083 περιπτώσεις, 729.602 μάρτυρες), εναρμονισμένα σε ένα κοινό σύνολο 5.594.658 παραλλαγών. Με διμεταβλητή παλινδρόμηση βαθμολογίας ανισορροπίας σύνδεσης (LD score regression) εκτιμήθηκαν η κληρονομησιμότητα κάθε γνωρίσματος και η μεταξύ τους γενετική συσχέτιση. Η ανάλυση πολλαπλών γνωρισμάτων GWAS (MTAG) παρήγαγε από κοινού εκτιμήσεις επιδράσεων και για τα δύο γνωρίσματα, βάσει των οποίων ορίστηκαν γονιδιωματικοί τόποι κινδύνου με το FUMA. Στη συνέχεια, κάθε τόπος ελέγχθηκε για την ύπαρξη κοινής αιτιώδους παραλλαγής με δύο μπεϋζιανά μεθοδολογικά πλαίσια συνεντοπισμού (colocalization), το coloc και το hyprcoloc, ώστε να μπορούν να ερμηνευθούν τα σημεία συμφωνίας και διαφωνίας μεταξύ τους. Ο μοναδικός τόπος που πληρούσε ένα συνδυαστικό κριτήριο ως προς την εκ των υστέρων πιθανότητα και ως προς το ποσοστό αυτής που αποδίδεται σε μία μόνο παραλλαγή υποβλήθηκε σε ανάλυση συνεντοπισμού τριών γνωρισμάτων με τόπους ποσοτικών γνωρισμάτων έκφρασης και ματίσματος που δρουν σε cis (cis-eQTL και cis-sQTL) από το πρόγραμμα Genotype-Tissue Expression, σε 48 ιστούς στην έκδοση 7 και σε 50 στην έκδοση 10. Αποτελέσματα. Τα δύο γνωρίσματα παρουσιάζουν γενετική συσχέτιση rg = 0,126 (τυπικό σφάλμα 0,039). Η από κοινού ανάλυση αύξησε το ισοδύναμο μέγεθος δείγματος GWAS κατά 6,6% για την ALS και κατά 0,36% για το άγχος, με ποσοστό ψευδών ανακαλύψεων (FDR) στη χειρότερη περίπτωση 9,2% για το ασθενέστερο γνώρισμα, και δεν ανέδειξε κανέναν νέο γονιδιωματικό τόπο κινδύνου για κανένα από τα δύο. Από τις 67 περιοχές που ελέγχθηκαν, μία έφερε ενδείξεις κοινής αιτιώδους παραλλαγής, οι οποίες μπορούσαν να αποδοθούν σε μία μόνο παραλλαγή: ο τόπος 20 στο χρωμόσωμα 8, με PP(H4) = 0,998 στο coloc και εκ των υστέρων πιθανότητα 0,994 στο hyprcoloc, της οποίας το 0,999 αποδίδεται στην ίδια την κύρια παραλλαγή του τόπου, την rs4976976, η οποία βρίσκεται εντός του γονιδίου TSNARE1. Το αλληλόμορφο A, με συχνότητα 0,40, σχετίζεται με μειωμένο κίνδυνο και για τις δύο νόσους, με λόγους σχετικών πιθανοτήτων (OR) 0,953 για την ALS και 0,965 για το άγχος. Κανένας φαινότυπος έκφρασης δεν παρουσίασε συνεντοπισμό πάνω από το όριο σε καμία από τις δύο εκδόσεις των δεδομένων έκφρασης. Αντίθετα, συνεντοπισμός παρατηρήθηκε για το μάτισμα: προέκυψαν είκοσι συστάδες τριών γνωρισμάτων, από τις οποίες δέκα υπερέβησαν εκ των υστέρων πιθανότητα 0,5 και καθεμία από αυτές υπέδειξε την rs4976976 ως υποψήφια παραλλαγή, ενώ ένα ιντρόνιο του TSNARE1 αναδείχθηκε σε δύο ιστούς, στην αυχενική μοίρα του νωτιαίου μυελού (0,813) και στον σκελετικό μυ (0,723). Συμπεράσματα. Η ALS και το άγχος μοιράζονται μια μικρή γενετική συνιστώσα συχνών παραλλαγών. Σε έναν τόπο, η συνιστώσα αυτή ανάγεται σε μία μεμονωμένη παραλλαγή, της οποίας το προστατευτικό αλληλόμορφο μειώνει τον κίνδυνο και για τις δύο νόσους και η οποία σχετίζεται σε μοριακό επίπεδο με το μάτισμα του TSNARE1 και όχι με τα επίπεδα του μεταγράφου του. Ένας μόνο τόπος με λόγους σχετικών πιθανοτήτων αυτού του μεγέθους δεν εξηγεί τη συννοσηρότητα που παρατηρείται κλινικά, ενώ ο συνεντοπισμός τεκμηριώνει ότι μια αιτιώδης παραλλαγή είναι κοινή, χωρίς να τεκμηριώνει ότι η προδιάθεση για οποιαδήποτε από τις δύο νόσους επηρεάζει την άλλη. Το εύρημα θα πρέπει να ελεγχθεί σε ιστούς από πάσχοντες, όπου έχουν πλέον χαρτογραφηθεί τόποι ποσοτικών γνωρισμάτων ματίσματος σε όλο το μήκος του νωτιαίου μυελού δοτών που καλύπτουν το φάσμα της ALS, καθώς και με ανάλυση σε επίπεδο ισομορφών, η οποία θα έδειχνε αν η κοινή παραλλαγή επηρεάζει τη δομή των επικρατειών της πρωτεΐνης.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Γιαννής Άγγελος
- Giannis Angelos
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- English
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:5452403