Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

"Πόλεμος, Κύρος ή Τελετουργία; Η Χρήση του Άρματος στην Αίγυπτο, την Ανατολία και το Αιγαίο της Ύστερης Εποχής του Χαλκού"

Abstract

dc:description

Το άρμα αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες καινοτομίες στον χώρο του πολέμου στην Εγγύς Ανατολή της Ύστερης Εποχής του Χαλκού. Άλλαξε ριζικά τον τρόπο που διεξάγονταν οι μάχες στην Ανατολική Μεσόγειο και οδήγησε σε τεχνολογικές καινοτομίες και άλλων τμημάτων του οπλισμού ενός στρατιώτη, όπως το τόξο, το ξίφος και η πανοπλία. Λόγω αυτών των δεδομένων, το άρμα έχει υπάρξει συχνά το επίκεντρο αρκετών ερευνών. Ωστόσο, συνήθως η έμφαση δίνεται μόνο στη χρήση του στο πεδίο της μάχης και συχνά παραλείπεται ο ρόλος του στις απλές μετακινήσεις, τις διάφορες θρησκευτικές πομπές και τη βασιλική προπαγάνδα. Η παρούσα διπλωματική εργασία, που αφορά την Αίγυπτο, την Ανατολία και το Αιγαίο, έχει ως στόχο την έρευνα και την ανάδειξη της αξιοποίησης του άρματος τόσο σε δραστηριότητες που σκοπό έχουν την προβολή κύρους από τις ανώτερες κοινωνικές ομάδες, όσο και σε τελετουργικά δρώμενα. Παράλληλα, θα επανεξετασθούν τα δεδομένα που διαθέτουμε για την πολεμική χρήση του άρματος ώστε να διαπιστωθεί το αν παρουσιάζονται διαφορές μεταξύ των τριών περιοχών και πού οφείλονται. Οι γραπτές πηγές και η εικονογραφία των τριών αυτών περιοχών προσφέρουν πολύτιμες πληροφορίες για την κατασκευή των αρμάτων, τους επιβαίνοντες και τη θέση τους στην κοινωνία, τη χρήση των αρμάτων στον πόλεμο, το κυνήγι, τον αθλητισμό ή άλλες δραστηριότητες, τον ρόλο που είχε το άρμα στον θρησκευτικό κόσμο και την εκπαίδευση των αλόγων. Όλα αυτά τα δεδομένα οδηγούν σε συμπεράσματα σχετικά με τις ποικίλες χρήσεις του άρματος. Παράλληλα, η σύγκριση μεταξύ των περιόδων εξουσίας συγκεκριμένων βασιλιάδων, καθώς και μεταξύ των τριών περιοχών εν γένει, συμβάλλει στην καλύτερη κατανόηση των επιλογών κάθε ηγεμόνα και κάθε περιοχής γενικά. Οι επιλογές αυτές βασίζονται είτε σε γεωμορφολογικά ζητήματα είτε σε συγκεκριμένες προσωπικές επιδιώξεις. Με τον όρο επιδιώξεις, εννοούνται τόσο η προπαγάνδα, στην οποία καταφεύγουν συχνά οι ευγενείς για να ισχυροποιήσουν την εξουσία τους, όσο και η κοινωνική νοηματοδότηση ορισμένων αντικειμένων, τα οποία εξυπηρετούσαν τα συμφέροντα και την αυτοπροβολή των ιθυνόντων. Όσον αφορά τη χρήση των αρμάτων στον πόλεμο, φαίνεται πως οι Μυκηναίοι χρησιμοποιούσαν αυτά τα οχήματα για να μεταφέρονται στο πεδίο της μάχης, σε αντίθεση με τους Αιγυπτίους και τους Χετταίους που μάχονταν μέσα από αυτά σε αρματομαχίες. Διαφορές παρατηρούνται και στον ρόλο που έχουν τα άρματα στην προβολή του κύρους, αφού στην Αίγυπτο και το Αιγαίο οι πομπές, το κυνήγι και τα αθλήματα αποτελούν αφορμές για τους ηγεμόνες και τους ευγενείς να προβάλλουν τη θέση τους και τις ικανότητές τους. Αντιθέτως, οι Χετταίοι βασιλιάδες δεν φαίνεται να επιλέγουν να προβληθούν με αυτόν τον τρόπο. Τα άρματα χρησιμοποιούνταν σε τελετουργικά δρώμενα και συνδέονταν με τη θρησκεία και στις τρεις περιοχές, με ορισμένες βέβαια διαφοροποιήσεις. Συνεπώς, το άρμα δεν πρέπει να θεωρείται ως ένα αμιγώς πολεμικό εργαλείο, ούτε να γενικεύονται οι χρήσεις του σε όλη την Εγγύς Ανατολή, αφού κάθε περιοχή παρουσιάζει ιδιαιτερότητες.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Σταμάτη Μαρία
  • Stamati Maria

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:5452985

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Σταμάτη Μαρία; Stamati Maria. "Πόλεμος, Κύρος ή Τελετουργία; Η Χρήση του Άρματος στην Αίγυπτο, την Ανατολία και το Αιγαίο της Ύστερης Εποχής του Χαλκού". 2026. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5452985