National and Kapodistrian University of Athens
Από τη μέθη στην ασθένεια : Η γέννηση του αλκοολισμού και οι μηχανισμοί κοινωνικού ελέγχου στην Αγγλία (1700-1900)
Abstract
dc:descriptionΗ παρούσα μεταπτυχιακή διπλωματική εργασία εξετάζει την ιστορική μετάβαση από τη μέθη ως κοινωνικά αποδεκτή πρακτική στον αλκοολισμό ως ηθικό, κοινωνικό και ιατρικό πρόβλημα στην Αγγλία κατά την περίοδο 1700–1900. Κεντρικό ερευνητικό ερώτημα αποτελεί ο τρόπος με τον οποίο η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ μετατράπηκε σταδιακά από στοιχείο της καθημερινής ζωής σε αντικείμενο κρατικής παρέμβασης, κοινωνικής πειθαρχίας και ιατρικής διαχείρισης. Η μελέτη υιοθετεί κοινωνικοϊστορική προσέγγιση, αξιοποιώντας πρωτογενείς πηγές, όπως νομοθετικά κείμενα, κοινοβουλευτικές συζητήσεις, δικαστικά αρχεία, ιατρικές πραγματείες, εκθέσεις θεραπευτικών ιδρυμάτων και εικονογραφικό υλικό, σε συνδυασμό με τη σχετική ιστοριογραφία. Αρχικά διερευνάται η θέση της κατανάλωσης αλκοόλ στην αγγλική κοινωνία του πρώτου μισού του 18ου αιώνα, με ιδιαίτερη έμφαση στις ταξικές και έμφυλες διαφοροποιήσεις ως προς την κοινωνική ανοχή απέναντι στη μέθη. Στη συνέχεια εξετάζεται το φαινόμενο του Gin Craze (1720–1751), η συγκρότηση του κοινωνικού πανικού γύρω από την κατανάλωση gin και η ανάδυση νέων μορφών νομοθετικής παρέμβασης. Ιδιαίτερη προσοχή αποδίδεται στον ρόλο των πολιτισμικών αναπαραστάσεων και του δημόσιου λόγου στη σύνδεση της μέθης με τη φτώχεια, την εγκληματικότητα και την κοινωνική αταξία. Η ανάλυση επεκτείνεται στον 19ο αιώνα, εξετάζοντας την ανάπτυξη του κινήματος εγκράτειας, τη διάδοση των ιδεωδών της αυτοσυγκράτησης και της παραγωγικότητας και τη σταδιακή ιατρικοποίηση της χρόνιας μέθης. Παράλληλα, διερευνώνται η συγκρότηση του αλκοολισμού ως ιδιαίτερης παθολογικής κατηγορίας, η ίδρυση εξειδικευμένων θεραπευτικών ιδρυμάτων και οι αντιφάσεις ανάμεσα στη θεραπευτική φροντίδα και την κοινωνική πειθαρχία. Η εργασία καταλήγει στο συμπέρασμα ότι η μετάβαση από τη μέθη στην ασθένεια δεν αποτέλεσε μια γραμμική διαδικασία επιστημονικής προόδου, αλλά το αποτέλεσμα σύνθετων αλληλεπιδράσεων μεταξύ ηθικών αντιλήψεων, κοινωνικών ιεραρχιών, ιατρικής γνώσης και κρατικής εξουσίας. Η αναγνώριση του αλκοολισμού ως ασθένειας δεν συνεπαγόταν την εγκατάλειψη της ηθικής καταδίκης, καθώς οι θεραπευτικές πρακτικές εξακολούθησαν να συνδέονται με μηχανισμούς επιτήρησης και ελέγχου της συμπεριφοράς. Υπό αυτό το πρίσμα, η ιστορία του αλκοολισμού αναδεικνύεται σε πεδίο μελέτης των ευρύτερων μετασχηματισμών της αγγλικής κοινωνίας κατά τον 18ο και τον 19ο αιώνα.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Λύκου Μαρία
- Lykou Maria
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:5453518