National and Kapodistrian University of Athens
Οι ιατροδικαστικές εκθέσεις και η αξιολόγηση του αδικήματος της ενδοοικογενειακής σωματικής βλάβης
Abstract
dc:descriptionΕισαγωγή: Η ενδοοικογενειακή βία αποτελεί ένα σύνθετο κοινωνικό, ιατρικό και νομικό φαινόμενο, το οποίο συνδέεται με την προστασία της ανθρώπινης αξιοπρέπειας, της σωματικής και ψυχικής ακεραιότητας και της ιδιωτικής και οικογενειακής ζωής. Στο πλαίσιο αυτό, η ενδοοικογενειακή σωματική βλάβη αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς η αξιολόγησή της προϋποθέτει την αντικειμενική καταγραφή της φύσης, της βαρύτητας, του μηχανισμού πρόκλησης και των συνεπειών των κακώσεων. Σκοπός: Σκοπός της παρούσας μελέτης ήταν η διερεύνηση του ρόλου της ιατροδικαστικής έκθεσης στην αξιολόγηση του αδικήματος της ενδοοικογενειακής σωματικής βλάβης, μέσα από τη συστηματική ανάλυση ποινικών αποφάσεων του Αρείου Πάγου στο πλαίσιο της αναιρετικής δίκης. Η μελέτη συνέκρινε υποθέσεις με ιατροδικαστική έκθεση και υποθέσεις χωρίς ιατροδικαστική έκθεση αλλά με ιατρική γνωμάτευση. Μέθοδος: Η μελέτη βασίστηκε σε αναδρομική ανάλυση ποινικών αποφάσεων του Αρείου Πάγου που εκδόθηκαν επί αιτήσεων αναίρεσης και αφορούσαν υποθέσεις ενδοοικογενειακής σωματικής βλάβης. Το αρχικό δείγμα αποτελούνταν από 90 αποφάσεις, από τις οποίες στο τελικό δείγμα συμπεριλήφθηκαν 49 αποφάσεις με ιατροδικαστική έκθεση, ιατρική γνωμάτευση ή και τα δύο αυτά αποδεικτικά στοιχεία. Καταγράφηκαν τα δημογραφικά χαρακτηριστικά των δραστών και των θυμάτων, τα χαρακτηριστικά της αποδεικτικής διαδικασίας, τα ιατροδικαστικά ευρήματα, ο νομικός χαρακτηρισμός των ενδοοικογενειακών σωματικών κακώσεων, η εφαρμοστέα ποινική διάταξη, η δικανική κρίση των δικαστηρίων της ουσίας και η έκβαση της αναιρετικής δίκης. Αποτελέσματα: Στο τελικό δείγμα, συνολικά 31 υποθέσεις περιλάμβαναν ιατροδικαστική έκθεση και 18 υποθέσεις δεν περιλάμβαναν ιατροδικαστική έκθεση αλλά περιλάμβαναν ιατρική γνωμάτευση. Οι δράστες ήταν κατά κύριο λόγο άνδρες (94,1%) και τα θύματα γυναίκες (90,2%), ενώ η συνηθέστερη σχέση μεταξύ δράστη και θύματος ήταν η συζυγική ή συντροφική, είτε νυν είτε πρώην (75%). Οι κακώσεις εντοπίζονταν συχνότερα στα άνω άκρα (59,2%) και στο πρόσωπο (57,1%) και προκαλούνταν κυρίως από χτυπήματα με τα χέρια ή τα πόδια (91,8%). Στις υποθέσεις χωρίς ιατροδικαστική έκθεση αλλά με ιατρική γνωμάτευση καταγράφηκαν συχνότερα εργαστηριακές/απεικονιστικές εξετάσεις (44,4%) και η παρουσία τεχνικού συμβούλου (27,8%). Δεν διαπιστώθηκε στατιστικά σημαντική διαφορά ως προς την έκβαση της αναιρετικής δίκης μεταξύ των δύο ομάδων (p = 0,886). Συζήτηση / Συμπεράσματα: Τα ευρήματα αναδεικνύουν ότι η ιατροδικαστική έκθεση αποτελεί ένα ουσιώδες επιστημονικό εργαλείο για την τεκμηρίωση των κακώσεων και τη διαμόρφωση της δικανικής κρίσης των δικαστηρίων της ουσίας. Η απουσία στατιστικά σημαντικής διαφοροποίησης στην έκβαση της αναιρετικής δίκης δεν υποδηλώνει μειωμένη αποδεικτική αξία της ιατροδικαστικής έκθεσης, αλλά μπορεί να συνδέεται με τη φύση του αναιρετικού ελέγχου του Αρείου Πάγου, ο οποίος δεν επανεκτιμά τα πραγματικά περιστατικά και τα αποδεικτικά στοιχεία που δέχτηκαν τα δικαστήρια της ουσίας. Συνολικά, τόσο η ιατροδικαστική έκθεση όσο και η ιατρική γνωμάτευση αποτελούν νόμιμα αποδεικτικά μέσα επιστημονικής τεκμηρίωσης, τα οποία συνεκτιμώνται ελεύθερα από τα δικαστήρια της ουσίας κατά τον νομικό χαρακτηρισμό της πράξης και τον σχηματισμό της δικανικής τους κρίσης.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Ραπτοπούλου Χρυσάνθη
- Raptopoulou Chrysanthi
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:5455916