Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Επιδημιολογική μελέτη του καρκίνου του δέρματος (μελάνωμα, bcc, scc) στην Κρήτη από το 2019 μέχρι το 2024

Abstract

dc:description

Ο καρκίνος του δέρματος αποτελεί μία από τις πιο συχνές κακοήθειες παγκοσμίως, με τη συχνότητά του να αυξάνεται σταθερά τις τελευταίες δεκαετίες λόγω δημογραφικών, περιβαλλοντικών και συμπεριφορικών παραγόντων. Διακρίνεται κυρίως στον μη μελανωματικό καρκίνο δέρματος (ΜΜΚΔ), ο οποίος περιλαμβάνει το βασικοκυτταρικό καρκίνωμα (ΒΚΚ) και το ακανθοκυτταρικό καρκίνωμα (ΑΚΚ), και στο κακόηθες μελάνωμα (ΚΜ), το οποίο, αν και σαφώς λιγότερο συχνό, ευθύνεται για τη συντριπτική πλειοψηφία των θανάτων που σχετίζονται με νεοπλάσματα του δέρματος. Η χρόνια και η διαλείπουσα έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία (UV) αναγνωρίζεται ως ο κυριότερος περιβαλλοντικός παράγοντας κινδύνου που μπορεί να αποφευχθεί, ενώ πρόσθετοι παράγοντες περιλαμβάνουν τον ανοιχτόχρωμο φωτότυπο δέρματος, την προχωρημένη ηλικία, το οικογενειακό ιστορικό με κακοήθεια του δέρματος και το ατομικό ιστορικό, την ανοσοκαταστολή, καθώς και την συνολική έκθεση στον ήλιο, ιδίως κατά την παιδική και εφηβική ηλικία. Σκοπός της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η παρουσίαση και η ανάλυση της σχέσης μεταξύ των τύπων καρκίνου δέρματος, της ηλιακής έκθεσης και των συμπεριφορών φωτοπροστασίας, με βάση τα ευρήματα πρόσφατης ελληνικής μελέτης που διεξήχθη στο Πανεπιστημιακό Γενικό Νοσοκομείο Ηρακλείου Κρήτης. Στο πρώτο, γενικό μέρος της εργασίας, παρουσιάζεται αναλυτικά η παγκόσμια και ευρωπαϊκή επιδημιολογία του καρκίνου δέρματος, η κατηγοριοποίηση και τα χαρακτηριστικά των κύριων τύπων (ΒΚΚ, ΑΚΚ, ΚΜ), οι αναγνωρισμένοι παράγοντες κινδύνου, η ταξινόμηση των φωτοτύπων δέρματος κατά Fitzpatrick, οι σύγχρονες διαγνωστικές μέθοδοι (κλινική εξέταση, κανόνας ABCDE, δερματοσκόπηση, βιοψία) και οι στρατηγικές πρωτογενούς πρόληψης, με έμφαση στη φωτοπροστασία (χρήση αντηλιακού, UPF ρουχισμός, αποφυγή ηλιακής έκθεσης σε ώρες αιχμής). Στο δεύτερο, ειδικό μέρος, παρουσιάζεται ο σκοπός, η μεθοδολογία και τα αποτελέσματα με βάση τη μελέτη των Koumaki και συνεργατών (2024), η οποία συμπεριέλαβε 265 ασθενείς με καρκίνο δέρματος (50,6% ΒΚΚ, 35,1% ΑΚΚ, 14,3% ΚΜ) και 106 υγιείς μάρτυρες, συνολικά 371 συμμετέχοντες. Τα αποτελέσματα ανέδειξαν ότι οι ασθενείς με καρκίνο δέρματος είχαν στατιστικά σημαντικά ανοιχτότερο φωτότυπο δέρματος, υψηλότερη ιστορική έκθεση στον ήλιο σε επαγγελματικό, ψυχαγωγικό και κατά την παιδική ηλικία, και λιγότερη φωτοπροστασία σε σύγκριση με την ομάδα ελέγχου. Η ομάδα ελέγχου χρησιμοποιούσε συχνότερα αντηλιακό, προτιμούσε προϊόντα με δείκτη προστασίας SPF άνω του 50, και υιοθετούσε συχνότερα συμπληρωματικά μέτρα προστασίας, όπως γυαλιά ηλίου, καπέλα με γείσο και μακρυμάνικα ρούχα. Ασθενείς με μελάνωμα ήταν λιγότερο πιθανό να χρησιμοποιούν προστατευτικό ρουχισμό και να αναζητήσουν σκιά σε σύγκριση με τους ασθενείς με ΒΚΚ και ΑΚΚ, υποδεικνύοντας διαφοροποιημένη συμπεριφορά ανάλογα με τον τύπο νεοπλάσματος. Τα ευρήματα της εργασίας επιβεβαιώνουν τον καθοριστικό ρόλο της συσσωρευτικής και της διαλείπουσας ηλιακής έκθεσης, καθώς και της ανεπαρκούς φωτοπροστασίας στην ανάπτυξη καρκίνου δέρματος σε πληθυσμούς με υψηλή ηλιοφάνεια, όπως αυτός της νήσου Κρήτης. Επίσης, αναδεικνύουν την επιτακτική ανάγκη σχεδιασμού στοχευμένων εκπαιδευτικών προγραμμάτων και παρεμβάσεων δημόσιας υγείας, ιδίως για ευπαθείς και υψηλού κινδύνου ομάδες πληθυσμού. Η έγκαιρη ενημέρωση, η αυτοεξέταση του δέρματος με βάση τον κανόνα ABCDE για την αναγνώριση ύποπτων βλαβών και η υιοθέτηση ολιστικών πρακτικών φωτοπροστασίας κρίνονται απαραίτητες για τη μείωση της επίπτωσης και της θνησιμότητας από καρκίνο δέρματος.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Μαραζάκη Φαίδρα
  • Marazaki Faidra

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:5456205

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Μαραζάκη Φαίδρα; Marazaki Faidra. Επιδημιολογική μελέτη του καρκίνου του δέρματος (μελάνωμα, bcc, scc) στην Κρήτη από το 2019 μέχρι το 2024. 2026. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5456205