Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

«Ἐν αἵματι κ̣α̣ὶ κονίαισιν». Η υλικότητα και το ανασκαφικό συγκείμενο των καταδέσμων στον αρχαίο ελληνικό κόσμο

Abstract

dc:description

Αντικείμενο της παρούσας εργασίας αποτελεί η μελέτη των καταδέσμων βάσει του ανασκαφικού τους συγκειμένου, με επίκεντρο τα ταφικά συμφραζόμενα της κλασικής και ελληνιστικής περιόδου, προκειμένου να ανασυντεθεί η τελετουργία της κατάδεσης. Ειδικότερα, επιχειρείται η συνεξέταση του τέχνεργου, των πρακτικών που τελέστηκαν και του χώρου απόθεσης, με σκοπό τη διερεύνηση των λόγων επιλογής συγκεκριμένων τάφων ή τμημάτων νεκροταφείων, της ενδεχόμενης σύνδεσής τους με την ταυτότητα και την κατάσταση του νεκρού, καθώς και της χρονικής σχέσης ανάμεσα στην απόθεση του καταδέσμου και την ταφή. Παράλληλα, εξετάζεται κατά πόσο η επαφή με το σώμα του νεκρού αποτελούσε απαραίτητη προϋπόθεση ή εάν επαρκούσε η ένταξη στον ταφικό χώρο. Στο πλαίσιο αυτό, παρουσιάζονται η ιστορία της έρευνας, ζητήματα ορολογίας, καθώς και η γέννηση και διαμόρφωση της πρακτικής της κατάδεσης. Ακολούθως, αξιοποιώντας σύγχρονες θεωρητικές προσεγγίσεις, διερευνάται η υλικότητα των καταδέσμων και η κατάδεση ως τελετουργική επιτέλεση. Ειδικότερα, προσεγγίζεται ο τρόπος με τον οποίο οι ιδιότητες του υλικού, οι εφαρμοζόμενες πρακτικές και η σωματική και αισθητηριακή εμπλοκή συνέβαλλαν στη διαμόρφωση της τελετουργικής πράξης, ενώ παράλληλα εξετάζεται η λειτουργία των ανθρωπόμορφων ομοιωμάτων ως υποκατάστατων του σώματος του θύματος, καθώς και η σημασία του νεκρού και του ταφικού χώρου στο πλαίσιο της κατάδεσης. Έπειτα η συζήτηση επικεντρώνεται σε μελέτες περίπτωσης από την Αττική, για τις οποίες διατίθενται επαρκή στοιχεία σχετικά με το ανασκαφικό τους συγκείμενο. Συγκεκριμένα, μελετώνται συγκεντρώσεις καταδέσμων από τα νεκροταφεία του Κεραμεικού, του Κυνοσάργους και του Αγίου Διονυσίου στον Πειραιά, καθώς και μία ταφή από το νεκροταφείο του Δήμου Ξυπέτης. Εξαίρεση αποτελούν οι τελετουργικές πυρές από την Αγορά των Αθηνών, καθώς αν και παρεκκλίνουν από τα ταφικά συμφραζόμενα, κρίθηκε σκόπιμη η ένταξη τους στην παρούσα εργασία. Μέσα από τις περιπτώσεις αυτές αποσαφηνίζονται η σημασία των χώρων απόθεσης, η πιθανή σύνδεσή τους με τους νεκρούς, καθώς και ο χρόνος και οι συνθήκες τέλεσης της κατάδεσης.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Ράπτη Ελένη
  • Rapti Eleni

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek, English

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:5461474

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Ράπτη Ελένη; Rapti Eleni. «Ἐν αἵματι κ̣α̣ὶ κονίαισιν». Η υλικότητα και το ανασκαφικό συγκείμενο των καταδέσμων στον αρχαίο ελληνικό κόσμο. 2026. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5461474