Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Πικρόλιθος: Έξεις και Επεξεργασία στην Χαλκολιθική Κύπρο

Abstract

dc:description

Η παρούσα εργασία εξετάζει τον πικρόλιθο, ένα ιδιαίτερα χαρακτηριστικό πέτρωμα της Κύπρου, το οποίο γνώρισε δημοφιλία κατά την Χαλκολιθική περίοδο. Στόχοι της εργασίας ήταν η απομάκρυνση από τις ερμηνευτικές προσεγγίσεις που επικεντρώνονται στα σταυρόσχημα ειδώλια και η ανάδειξη της κοινωνικής διάστασης της τεχνολογίας και της χρήσης του υλικού. Για τον λόγο αυτόν εξετάζονται οι διάφορες κατηγορίες τεχνέργων από πικρόλιθο, τα πλαίσια εύρεσης τους, η εγχειρηματική αλυσίδα του και νεότερες πειραματικές προσεγγίσεις. Η εξέταση των αρχαιολογικών δεδομένων κατέδειξε πως ο πικρόλιθος είναι πιθανό να μην είχε την ίδια σημασία για όλες της κοινότητες. Η απόσταση πολλών οικισμών από τις φυσικές πηγές του πετρώματος προϋπέθετε την μετακίνηση για την απόκτησή του. Επιπλέον, σε ορισμένους οικισμούς παρατηρούνται χώροι που αφιερώνονται αποκλειστικά στην επεξεργασία πικρόλιθου ή ορισμένων τύπων περιάπτων, ενώ συγκεκριμένα στον οικισμό της Σουσκιού- Λαόνας εμφανίζονται όλα τα στάδια κατεργασίας του πικρόλιθου. Παράλληλα, τα σταυρόσχημα ειδώλια και περίαπτα συνδέονται συχνά με γυναίκες και παιδιά στα ταφικά περιβάλλοντα, γεγονός που υποδηλώνει πως η χρήση και η απόθεσή τους ακολουθούσαν κοινωνικά καθορισμένους κανόνες. Επιπρόσθετα, παρουσιάζεται μία νέα πειραματική προσέγγιση, η οποία εστίασε στην τριβή, δηλαδή μία διαδικασία η οποία λαμβάνει το μεγαλύτερο μέρος της επεξεργασίας τεχνέργων από βότσαλα πικρόλιθου. Κατά το πείραμα συλλέχθηκαν και χρησιμοποιήθηκαν βότσαλα από τον Κούρη ποταμό, ενώ η επεξεργασία πραγματοποιήθηκε με σύγχρονα εργαλεία τα οποία θα είχαν ανάλογα αποτελέσματα με αυτά της Χαλκολιθικής περιόδου. Μέσα σε έξι συνεδρίες, οι οποίες πραγματοποιήθηκαν με την βοήθεια φοιτητών, οι οποίοι δεν είχαν προγενέστερη εμπειρία στην κατεργασία του λίθου μπόρεσαν να καταγραφούν οι μέθοδοι, ο χρόνος, οι δυσκολίες της επεξεργασίας του λίθου. Τα αποτελέσματα έδειξαν πως τέχνεργα από βότσαλα πικρόλιθου μπορούσαν να κατασκευαστούν εξολοκλήρου με την τριβή, σε σύντομο διάστημα. Η παραπάνω αρχαιολογική έρευνα συνδυάζεται την έννοια των έξεων του Bourdieu, προκειμένου να προσεγγιστεί η κατεργασία του πικρόλιθου ως μία ενσώματη και δυναμική πρακτική. Η διαδικασία της μάθησης μέσα από ενσώματες διαδικασίες, η προσαρμογή των τεχνιτών στο υλικό και η ελευθερία της έκφρασης εντός μίας συγκεκριμένης φόρμας, δείχνουν πως οι έξεις που σχετίζονταν με το υλικό επέτρεπαν την ατομική έκφραση μέσα σε συγκεκριμένες κοινωνικοοικονομικές συνθήκες, οι οποίες ευνοούσαν την αναπαραγωγή τους.This thesis examines picrolite, a characteristic rock of Cyprus that gained significant popularity during the Chalcolithic period. The objectives of this study were to move away from interpretative approaches focused exclusively on cruciform figurines and to highlight the social dimension of technology and material use. For this purpose, various categories of picrolite artifacts, their contexts of recovery, the operational sequence (chaîne opératoire), and recent experimental approaches are examined.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Καρανάσιου Ελπίδα
  • Karanasiou Elpida

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:5461899

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Καρανάσιου Ελπίδα; Karanasiou Elpida. Πικρόλιθος: Έξεις και Επεξεργασία στην Χαλκολιθική Κύπρο. 2026. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5461899