Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Το Βουλγαρικό Ζήτημα: Υψηλή Πύλη, Πατριαρχείο και Βουλγαρικές Διεκδικήσεις (19ος αι.)

Abstract

dc:description

Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει το Βουλγαρικό Ζήτημα κατά τον 19ο αιώνα, με έμφαση στην περίοδο 1860–1872, διερευνώντας τη σχέση ανάμεσα στις βουλγαρικές εκκλησιαστικές διεκδικήσεις, την πολιτική της Υψηλής Πύλης και τη στάση του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Κεντρικό ερευνητικό ερώτημα αποτελεί ο τρόπος με τον οποίο η διεκδίκηση εκκλησιαστικής αυτονομίας μετασχηματίστηκε σε πεδίο εθνικής, πολιτικής και διοικητικής αντιπαράθεσης στο εσωτερικό της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Βασική πηγή της μελέτης είναι η συλλογή του Μανουήλ Γεδεών «Έγγραφα Πατριαρχικά και Συνοδικά περί του Βουλγαρικού Ζητήματος (1852–1873)», που εκδόθηκε το 1908. Ακολουθείται ποιοτική και κριτική ανάλυση επιλεγμένων πατριαρχικών, συνοδικών και διοικητικών εγγράφων, καθώς και εγκυκλίων της Βουλγαρικής Εξαρχίας, σε συνδυασμό με τη σχετική ιστοριογραφία. Εξετάζονται οι συνθήκες παραγωγής των τεκμηρίων, η επιχειρηματολογία και οι διαφορετικές αντιλήψεις περί εκκλησιαστικής και πολιτικής νομιμότητας. Η έρευνα καταδεικνύει ότι τα βουλγαρικά αιτήματα για γλωσσική και ποιμαντική εκπροσώπηση συνδέθηκαν σταδιακά με τη συγκρότηση ιδιαίτερης εθνικής ταυτότητας. Το Πατριαρχείο υπερασπίστηκε την κανονική τάξη και τον οικουμενικό χαρακτήρα του, επιδιώκοντας παράλληλα τη διατήρηση της θεσμικής του δικαιοδοσίας. Η Υψηλή Πύλη αντιμετώπισε τη διαμάχη ως ζήτημα διοικητικού ελέγχου και αυτοκρατορικής σταθερότητας, προχωρώντας στην ίδρυση της Βουλγαρικής Εξαρχίας με το φιρμάνι του 1870. Η σύγκρουση κορυφώθηκε με τη συνοδική καταδίκη του εθνοφυλετισμού και την κήρυξη του σχίσματος το 1872. Παράλληλα, η κριτική προσέγγιση της συλλογής του Γεδεών αναδεικνύει τόσο την τεκμηριωτική αξία της όσο και τον πατριαρχικό προσανατολισμό της αφήγησής του. Συμπερασματικά, το Βουλγαρικό Ζήτημα φωτίζει τη μετάβαση από την οργάνωση των Ορθοδόξων πληθυσμών σε θρησκευτικές κοινότητες στη διαμόρφωση εθνικά προσδιορισμένων εκκλησιαστικών θεσμών στα Οθωμανικά Βαλκάνια.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Μαγνήσαλης Δημήτριος Αλέξανδρος
  • Magnisalis Dimitrios Alexandros

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:5461917

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Μαγνήσαλης Δημήτριος Αλέξανδρος; Magnisalis Dimitrios Alexandros. Το Βουλγαρικό Ζήτημα: Υψηλή Πύλη, Πατριαρχείο και Βουλγαρικές Διεκδικήσεις (19ος αι.). 2026. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5461917