Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Ανάπτυξη πρωτοκόλλου πειραματικής δοσιμετρίας για κλινικές εφαρμογές Ακτινοθεραπείας με βάση OSLDs οξειδίου του Βηρυλλίου και ακτινοβολητή 90Sr/90Y

Abstract

dc:description

Τα δοσίμετρα οπτικά διεγειρόμενης φωταύγειας (Optically Stimulated Luminescence Dosimeters, OSLDs) αποτελούν σύγχρονα, εμπορικά διαθέσιμα, δοσίμετρα στερεάς κατάστασης που χρησιμοποιούνται ευρέως στην κλινική πράξη. Στόχος της εργασίας είναι ο βασικός χαρακτηρισμός και η βαθμονόμηση OSLDs ενεργού όγκου από οξείδιο του Βηρυλλίου (BeO) με χρήση ακτινοβολητή 90Sr/90Y καθώς και ο υπολογισμός των κατάλληλων διορθωτικών παραγόντων σύμφωνα με το πρωτόκολλο AAPM TG-191, με απώτερο σκοπό την ενσωμάτωση του ακτινοβολητή στη δοσιμετρική κλινική ρουτίνα του εργαστηρίου για στερεοτακτικές εφαρμογές ακτινοθεραπείας. Για την πειραματική διαδικασία χρησιμοποιήθηκε ο εξοπλισμός myOSLchip (RadPro, Γερμανία), ο οποίος αφορά OSLDs με ενεργό όγκο BeO διαστάσεων 4.65×4.65×0.5 mm3, σύστημα ανάγνωσης και καταγραφής, συσκευή διαγραφής σήματος (οπτική διέγερση στα 480 nm), ακτινοβολητή (IR-200, εκπομπός β- από 90Sr/90Y) και λογισμικό. Για τις ακτινοβολήσεις σε κλινικό γραμμικό επιταχυντή 6MV (VersaHD, Elekta) χρησιμοποιήθηκαν πλάκες από RW3 (PTW, Γερμανία) για να υποδέχονται τα δοσίμετρα. Προσδιορίστηκαν οι παράγοντες ευαισθησίας (individual sensitivity factors) για δύο παρτίδες δοσιμέτρων, μετά από ακτινοβόληση με 6MV (0.5Gy) και με ακτινοβολητή (150 περιστροφές). Μελετήθηκε η απόκριση των δοσιμέτρων σε σχέση με τη δόση στα εύρη 0.5-26Gy (6MV) και 100-1000 στροφές (90Sr/90Y), η απώλεια σήματος ανά ανάγνωση (depletion) καθώς και η χρονική απώλεια σήματος (βραχυπρόθεσμη, μακροπρόθεσμη) των δοσιμέτρων (fading) για διάστημα 10 λεπτών-48 ωρών σε ένα επίπεδο δόσης και 5-35 ημερών σε τρία επίπεδα δόσεων (έως 1000 στροφές). Πραγματοποιήθηκε cross calibration για το σύστημα του ακτινοβολητή με σύστημα αναφοράς (6MV) και προσδιορίστηκε ο παράγοντας Gy/περιστροφή. Τα δοσίμετρα χρησιμοποιήθηκαν στη διαδικασία επιβεβαίωσης πλάνου ενδοκρανιακής στερεοτακτικής Ακτινοθεραπείας, που πραγματοποιήθηκε με τη χρήση ανθρωπόμορφου ομοιώματος κεφαλής (RTSafe, Ελλάδα). Μετά την εφαρμογή των κατάλληλων διορθωτικών παραγόντων, η αξιολόγηση της συμφωνίας μετρούμενων και υπολογιζόμενων δόσεων για το πλάνο θεραπείας πραγματοποιήθηκε με τον υπολογισμό των δεικτών γ για διάφορα κριτήρια (5%/2mm, 5%/1mm, 3%/2mm, 3%/1.5mm) για καθολική (global) και τοπική (local) προσέγγιση. Κατά τους υπολογισμούς χρησιμοποιήθηκαν επίσης δύο ομάδες μαρτύρων (δοσίμετρα αναφοράς) διαφορετικής ποιότητας δέσμης (6MV, 90Sr). Οι παράγοντες ευαισθησίας καθορίστηκαν στα εύρη 0.578-1.848 (σ=0.219, παρτίδα #1) και 0.888-1.283 (σ=0.080, παρτίδα #2) για τα 6MV και 0.568-1.799 (σ=0.219, παρτίδα #1) και 0.885-1.270 (σ=0.073, παρτίδα #2) για την πηγή 90Sr/90Y. Στα 6MV, η απόκριση των δοσιμέτρων είναι γραμμική σε εύρη 0.5-8 Gy (παρτίδα #1), 0.5-2Gy (παρτίδα #2) ενώ με τον ακτινοβολητή η απόκριση παρέμεινε γραμμική σε ολόκληρο το εξεταζόμενο εύρος 100-1000 περιστροφών (<0.3Gy). Υπολογίστηκαν οι παράγοντες depletion (<2%) ενώ η χρονική απώλεια σήματος βρέθηκε μικρότερη του 1% στις πρώτες 11 μέρες μετά την ακτινοβόληση (100στροφές: 0.66±0.01%, 500στροφές: 0.89±0.01%, 1000στροφές: 0.64±0.01%). Η βραχυπρόθεσμη χρονική απώλεια σήματος παρέμεινε στην τάξη του 1-2% και για τις δύο παρτίδες έως και τις 48 ώρες (παρτίδα #1: 1.47±0.05% , παρτίδα #2: 1.97±0.03% ) Ο παράγοντας Gy/περιστροφή του ακτινοβολητή βρέθηκε ίσος με 0.229±0.006 mGy/περιστροφή και 0.230±0.003 mGy/περιστροφή για την παρτίδα 1 και 2 αντίστοιχα. Κατά την εφαρμογή βρέθηκαν οι παράγοντες βαθμονόμησης για 6MV και 90Sr, οι οποίοι παρουσίασαν μεταξύ τους απόκλιση ~1% που είναι εντός των αβεβαιοτήτων και δεν υποδηλώνει ανιχνεύσιμη ενεργειακή εξάρτηση. Η αξιολόγηση του στερεοτακτικού πλάνου θεραπείας σε ανθρωπόμορφο ομοίωμα έδειξε ικανοποιητική συμφωνία μεταξύ μετρούμενων και υπολογιζόμενων δόσεων με τη χρήση κριτηρίων 5%/1mm και 5%/2mm, με τη δέσμη 6MV να υπερέχει ελαφρώς σε ποσοστά επιτυχίας έναντι της πηγής 90Sr και με τις 2 όμως ποιότητες δέσμης να υστερούν στην εφαρμογή αυστηρότερων κριτηρίων. Το παρόν σύστημα δοσιμετρίας μπορεί να αποτελέσει χρήσιμο εργαλείο σε δοσιμετρικές εφαρμογές και επιβεβαίωση πλάνων στερεοτακτικής ακτινοθεραπείας, με προϋπόθεση τη διενέργεια του χαρακτηρισμού, της βαθμονόμησης και την εφαρμογή των κατάλληλων διορθωτικών παραγόντων σύμφωνα με το πρωτόκολλο AAPM TG-191, όπως πραγματοποιήθηκε. Το σύστημα παρουσιάζει υψηλή σταθερότητα και αξιοπιστία και δεν εμφανίζει σημαντικές αποκλίσεις από το σύστημα αναφοράς, καθιστώντας το κατάλληλο για κλινική χρήση.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Ζάχου Αικατερίνη
  • Zachou Aikaterini

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:5462114

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Ζάχου Αικατερίνη; Zachou Aikaterini. Ανάπτυξη πρωτοκόλλου πειραματικής δοσιμετρίας για κλινικές εφαρμογές Ακτινοθεραπείας με βάση OSLDs οξειδίου του Βηρυλλίου και ακτινοβολητή 90Sr/90Y. 2026. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5462114