National and Kapodistrian University of Athens
Προσδιορισμός οργανικών μικρορύπων σε περιβαλλοντικά δείγματα από παράκτιες περιοχές της Μαύρης Θάλασσας με τεχνικές φασματομετρίας μάζας υψηλής διακριτικής ικανότητας
Abstract
dc:descriptionΟι ανθρωπογενείς δραστηριότητες έχουν οδηγήσει στην εκτεταμένη είσοδο ρύπων προτεραιότητας και αναδυόμενων ρύπων στα θαλάσσια οικοσυστήματα, με δυνητικές επιπτώσεις στη βιοποικιλότητα και την ανθρώπινη υγεία. Η Μαύρη Θάλασσα, ως ημίκλειστη θαλάσσια λεκάνη, αποτελεί ιδιαίτερα ευάλωτο οικοσύστημα, με κύριες πηγές οργανικών μικρορύπων τις ποτάμιες εισροές, τις γεωργικές απορροές, τις εκροές αστικών και βιομηχανικών λυμάτων, την ατμοσφαιρική εναπόθεση και τις θαλάσσιες δραστηριότητες. Οι μακροχρόνιες περιβαλλοντικές πιέσεις έχουν ενταθεί περαιτέρω κατά την περίοδο της ένοπλης σύγκρουσης, λόγω γεγονότων όπως η καταστροφή του φράγματος Nova Kakhovka, περιστατικά πετρελαϊκής ρύπανσης και η υπολειτουργία εγκαταστάσεων επεξεργασίας λυμάτων. Οι συνθήκες αυτές εγείρουν ανησυχία σχετικά με την απελευθέρωση, ανακατανομή και διασπορά των οργανικών μικρορύπων και αναδεικνύουν την ανάγκη για συντονισμένη και συστηματική παρακολούθηση της χημικής ρύπανσης στην περιοχή. Σκοπός της παρούσας ερευνητικής μελέτης αποτελεί η διερεύνηση της περιβαλλοντικής παρουσίας και της χωρικής κατανομής των οργανικών μικρορύπων στις παράκτιες περιοχές του βορειοδυτικού τμήματος της Μαύρης Θάλασσας. Δείγματα επιφανειακών υδάτων, ιζημάτων και υδρόβιων οργανισμών συλλέχθηκαν κατά τη διάρκεια περιβαλλοντικής μελέτης παρακολούθησης που διεξήχθη το 2025. Η ανάλυση των δειγμάτων βασίστηκε σε εφαρμογή γενικευμένων τεχνικών προετοιμασίας και συμπληρωματικών χρωματογραφικών τεχνικών συζευγμένων με φασματομετρία μάζας υψηλής διακριτικής ικανότητας. Η επεξεργασία των πρωτογενών δεδομένων πραγματοποιήθηκε μέσω στοχευμένης ανάλυσης ευρείας σάρωσης, επιτρέποντας τη διερεύνηση της παρουσίας περισσότερων από 2,800 οργανικών μικρορύπων. Συνολικά ανιχνεύθηκαν 207 οργανικοί μικρορύποι. Τα παρασιτοκτόνα αποτέλεσαν την επικρατέστερη κατηγορία ενώσεων, ενώ ακολούθησαν οι φαρμακευτικές ουσίες στα δείγματα επιφανειακών υδάτων, οι πολυκυκλικοί αρωματικοί υδρογονάνθρακες (polycyclic aromatic hydrocarbons, PAHs) στα δείγματα ιζημάτων και οι χημικές ουσίες βιομηχανικής προέλευσης στα δείγματα υδρόβιων οργανισμών. Επτά από τους 15 PAHs που ανιχνεύθηκαν εντοπίστηκαν τόσο σε δείγματα ιζημάτων όσο και σε δείγματα βενθικών ασπόνδυλων, ενώ 9 από τις 22 υπερ- και πολυφθοριωμένες αλκυλιωμένες ουσίες (per- and polyfluoroalkyl substances, PFAS) ανιχνεύθηκαν τόσο σε δείγματα επιφανειακών υδάτων όσο και σε δείγματα ιχθύων ή/και στο δείγμα θαλάσσιου θηλαστικού, υποδεικνύοντας πιθανές οδούς έκθεσης. Η παρούσα μελέτη παρέχει ένα πολύτιμο σύνολο δεδομένων αναφοράς για σύγκριση με προηγούμενες και μελλοντικές μελέτες παρακολούθησης, με σκοπό την αξιολόγηση των χρονικών τάσεων όσον αφορά την παρουσία οργανικών μικρορύπων στην περιοχή της βορειοδυτικής Μαύρης Θάλασσας.
Author and committee
dc:creator, dc:contributor.*- Authors dc:creator
-
- Σκέντζου Ελπινίκη-Μαρία
- Skentzou Elpiniki-Maria
Subjects
dc:subject × 2Rights
- Language dc:language
- Ελληνικά, Greek
Identifiers
dc:identifier.*- Identifier
- uoadl:5462137