Back to search

National and Kapodistrian University of Athens

Ο ρόλος των εναερίων μέσων στον ελληνικό μηχανισμό δασοπυρόσβεσης. Υπάρχουσα κατάσταση, προβλήματα και προοπτικές.

Abstract

dc:description

Οι δασικές πυρκαγιές αποτελούν ένα από τα σοβαρότερα και πλέον σύνθετα προβλήματα πολιτικής προστασίας στην Ελλάδα. Τις τελευταίες δεκαετίες παρατηρείται αυξητική τάση τόσο ως προς την ένταση όσο και ως προς την έκταση των μεγάλων πυρκαγιών, εξέλιξη που συνδέεται κυρίως με την κλιματική αλλαγή, τις παρατεταμένες ξηροθερμικές συνθήκες και τη συσσώρευση καύσιμης ύλης. Παράλληλα, η επέκταση των περιοχών μίξης δασών και οικισμών, η μετατόπιση του προβλήματος σε μεγαλύτερα υψόμετρα και βορειότερες περιοχές και η αυξανόμενη καταστροφικότητα των μεγάλων συμβάντων δημιουργούν νέες και περισσότερο απαιτητικές επιχειρησιακές συνθήκες. Η παρούσα μεταπτυχιακή διατριβή εξετάζει τον ρόλο των εναέριων μέσων στον ελληνικό μηχανισμό δασοπυρόσβεσης, με έμφαση στην υφιστάμενη κατάσταση, στα προβλήματα που παρουσιάζονται και στις προοπτικές εξέλιξής του. Αρχικά αναλύεται η διαχρονική πορεία των δασικών πυρκαγιών στην Ελλάδα, με αξιοποίηση στατιστικών στοιχείων για την περίοδο 1960–2025, και εξετάζονται οι βασικοί παράγοντες που επηρεάζουν την εξέλιξη του φαινομένου. Στη συνέχεια παρουσιάζονται οι αρχές και οι τακτικές της αεροπυρόσβεσης, τα κατασβεστικά υλικά, η ιστορική εξέλιξη και η οργάνωση του ελληνικού μηχανισμού, καθώς και οι βασικές κατηγορίες αεροσκαφών και ελικοπτέρων που χρησιμοποιούνται στη χώρα. Η ανάλυση αναδεικνύει ότι η αποτελεσματικότητα των εναέριων επιχειρήσεων δεν εξαρτάται αποκλειστικά από τον αριθμό ή τη μεταφορική ικανότητα των διαθέσιμων μέσων. Καθοριστική σημασία έχουν η κατάλληλη επιλογή τύπου, η έγκαιρη κινητοποίηση, η προληπτική και δυναμική γεωγραφική διασπορά, ο αποτελεσματικός εναέριος συντονισμός και η στενή σύνδεση με τις επίγειες δυνάμεις. Τα εναέρια μέσα λειτουργούν κυρίως ως πολλαπλασιαστής ισχύος της συνολικής επιχείρησης και όχι ως αυτόνομος μηχανισμός κατάσβεσης. Παρά τη σημαντική ενίσχυση της αεροπυρόσβεσης τις τελευταίες δεκαετίες, δεν έχει επιτευχθεί αντίστοιχη μείωση των καμένων εκτάσεων και των καταστροφών. Μεταξύ των βασικών προβλημάτων εντοπίζονται η παλαιότητα σημαντικού μέρους του εθνικού στόλου, η αυξανόμενη εξάρτηση από μισθωμένα μέσα, η πολυτυπία και οι αυξημένες απαιτήσεις συντονισμού, η περιορισμένη αξιοποίηση τακτικών έμμεσης προσβολής και επιβραδυντικών υλικών, καθώς και η απουσία ολοκληρωμένου συστήματος μετρήσιμης επιχειρησιακής αξιολόγησης των εναέριων μέσων. Η διατριβή προτείνει μακροπρόθεσμο σχεδιασμό του μηχανισμού αεροπυρόσβεσης, σταδιακή ανανέωση και διαφοροποίηση του εθνικού στόλου, ενίσχυση της πρώτης προσβολής, ευρύτερη χρήση επιβραδυντικών, οργανωμένη αξιοποίηση μισθωμένων μέσων και επιχειρησιακή ένταξη μη επανδρωμένων αεροσκαφών. Παράλληλα, προτείνεται η ανάπτυξη περιφερειακών υποδομών υποστήριξης, δυναμικής διασποράς, συστήματος επιχειρησιακής αξιολόγησης με μετρήσιμους δείκτες και στενότερης συνεργασίας εναέριων και επίγειων δυνάμεων. Η αεροπυρόσβεση θα συνεχίσει να αποτελεί βασικό πυλώνα της δασοπυρόσβεσης, όμως η αποτελεσματικότητά της θα εξαρτηθεί περισσότερο από τον ορθολογικό σχεδιασμό, την προσαρμογή στις νέες συνθήκες και την ποιοτική αξιοποίηση των διαθέσιμων πόρων παρά από την απλή αύξηση του αριθμού των μέσων.

Author and committee

dc:creator, dc:contributor.*
Authors dc:creator
  • Λάμπρης Χρήστος
  • Lampris Christos

Subjects

dc:subject × 2

Rights

Language dc:language
Ελληνικά, Greek

Identifiers

dc:identifier.*
Identifier
uoadl:5462670

Chain of custody

source
Harvested from
National and Kapodistrian University of Athens
Base URL
pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/frontend/oaipmh
Last updated
2026-11-19
Source record
OAI-PMH GetRecord
citation

Λάμπρης Χρήστος; Lampris Christos. Ο ρόλος των εναερίων μέσων στον ελληνικό μηχανισμό δασοπυρόσβεσης. Υπάρχουσα κατάσταση, προβλήματα και προοπτικές.. 2026. https://pergamos.lib.uoa.gr/uoa/dl/object/5462670